Zonder voor tuttige Libelle-log te willen doorgaan en de stoere mannelijke bezoekers met recepten om de oren te slaan (mannen houden naar horen zeggen meer van culinaire tools en weetjes), deze week tóch weer een recept.

Waarschijnlijk wel bekend en evengoed bemind: Ikan Boemboe Bali. Een goed recept om verschillende redenen. Goed want met goede vis, dat wil zeggen een niet bedreigde soort, de makreel. Goed want makkelijk te maken (daar houden mannen van) en het ziet er spectaculair uit (scoren dus). Goed omdat je kunt pochen met je kennis van exotische ingrediënten en niet onbelangrijk: goed voor huid en voor haar. Ten eerste vanwege de Omega 3 vetzuren, ten tweede vanwege de visvriendelijkheid als zij venijnige vegetarische trekjes vertoont. Goed als zij Sonja Bakker heet want fijn voor de lijn. En gewoon goed voor iedere vrouwelijke of mannelijke visliefhebbende lekkerbek. Er bestaan ontelbare varianten op het recept voor Ikan Boemboe Bali, hier een link naar een eenvoudig en snel recept voor een heet Balinees visje. Er staat kabeljauw maar deze vis wordt meestal met makreel bereid.
Tot slot een serveertip, goed gepikt van een ander recept van onze voorouders, namelijk Ikan Pepesan. Dit is ook een pittig visgerecht dat vaak gestoomd wordt in bananenblad (dit geeft een geurig aroma en behoudt de smaken van de vis in het blad). Hetzelfde kun je doen met de Ikan Boemboe Bali, door de gebakken vis te stomen met de boemboe (dwz het kruidenmengsel) dichtgebonden in een bananenblad met een stukje raffia-touw, dat kun je bij Dille en Kamille kopen in allerlei leuke kleurtjes (als je daar als man niet binnen durft te stappen gebruik dan, maar alleen in uiterste noodgevallen, zo’n dichtbindijzertje van Komo. Het spreekt voor zich dat je visje dan een minder pittge uitstraling heeft). Maak het goed door op de vis een schijfje citroen te leggen en wat froeli woeli (vrij vertaald: gebakken uitjes en wat selderijblad of peterselie) Heerlijk met nasi oedoek en kredok. Groet van de Konimex Girls!

lees verder

In 1997 werd MSC (Marine Stewardship Council) opgericht. Deze non-profit organisatie stelt zich als doel om het duurzame beheer van de voorraden vis en schaaldieren te bevorderen en te belonen. Visserijen en bedrijven die aan deze norm voldoen mogen het MSC-logo op hun producten gebruiken. Zo kunnen we er dus voor kiezen om duurzame vis te kopen.

In Nederland is dit label ook geïntroduceerd en ligt het ook al in sommige supermarkten. In snel tempo worden er steeds meer bedrijven gecertificeerd.

Ook heeft WNF samen met Stichting Noordzee de viswijzer ontwikkeld. Deze viswijzer laat zien welke vis er overbevist wordt en welke wel op het juiste moment wordt gevangen. Zo hebben ze drie keuzes, namelijk: groen, oranje en rood.
Groen: prima keuze, niet overbevist, zorgvuldig gekweekt, minimale of beperkte schade aan de natuur.
Oranje: tweede keuze.
Rood: liever niet, de manier van vissen of kweken is belastend voor natuur of milieu. Kies liever voor een alternatief uit de groene lijst.

Er zijn meer theorieën wat de visstand kan helpen. Zo zijn er ook organisaties die uitgaan van een goede vangstperiode. Wanneer de vissoort zich voortplant moet de vis met rust gelaten worden.

Wat in ieder geval van belang is is het feit dat we beter op moeten letten wat voor vis we eten. Is de soort bedreigd en is het jhet juiste seizoen! Als we nagaan dat er honderden vissoorten zijn dan moeten we wel een keuze kunnen maken!

lees verder

Mensenvlees op een stukje surfplank
Mensen eten graag vis en hoewel het niet zo vaak gebeurt, eten vissen ook wel eens mens. Soms gaat dat vrijwillig, zoals bij de bekende “knabbelvisjes” die stukjes huid van psoriasispatiënten afknabbelen. Maar als een vis die mens eet in het nieuws komt dan gaat het meestal om een heel groot exemplaar dat zonder toestemming een stukje van een surfer heeft afgebeten. Dat gaat bijna altijd per ongeluk, want al meteen bij de eerste hap proef je als haai dat mensenvlees niet te nassen is, vooral niet als er als een soort ontzettend droog toastje nog een stuk surfplank onderzit. Gadverdamme! Niet te vreten! En die stukken surfplank gaan ook tussen je gebit zitten. Het lullige is alleen dat een klein hapje proeven al genoeg kan zijn om je prooi flink te verminken of zelfs vrij snel dood te laten bloeden, ook al spuug je het afgebeten been meteen weer uit. Je verontschuldigende “oeps, sorry!” zal na een beet dan ook meestal bestemd zijn voor dodemansoren. Dit soort inschattingsfoutjes is helaas ongunstig voor de reputatie van je soort. Mensen worden bang voor je en schilderen jou en je familie af als monsters. Dus als je soort in een razend tempo in de soep verdwijnt dan hoef je dus niet te rekenen op al te veel steun.

In de soep
En dat is wat er gebeurt: de haaien verdwijnen in de soep! Volgens de natuurorganisatie Coral Reef Care is het aantal haaien in de afgelopen 10 jaar gemiddeld met zo’n 65% afgenomen. Een aantal grote soorten zelfs met meer dan 80%. De belangrijkste oorzaak? De sterk toegenomen vraag naar haaienvinnen op de Aziatische markt. Het meest schrijnend hieraan is niet eens zozeer dat er mensen zijn die graag haai in hun soep willen, want in Nederland doen we bijvoorbeeld kip in onze soep en dat is niet minder zielig. Het gaat erom dat slechts een klein deel van de haai wordt gebruikt en dat voor een relatief kleine opbrengst vele miljoenen
haaien een bloederige en pijnlijke dood moeten sterven. Haaienvinnensoep is een luxe product dat een hele soort naar de haaien kan helpen.

Zelfs walvishaaien, de grootste vissen ter wereld, ontspringen de dans niet. Hoewel ze als bedreigde diersoort geregistreerd zijn en niet internationaal verhandeld mogen worden, worden ze bijvoorbeeld in Taiwan gewoon gevangen. Ze verdwijnen in dubieuze Chinese medicijnen en de vinnen worden gebruikt als uithangbord: om reclame mee te maken voor haaienvinnensoep.

Slachtoffer van de New Agers
De haai is ook een tijdje zeer populair geweest bij de New Age “geneeskunde”. Het kraakbeen van haaien zou tegen kanker werken, “want”, zo luidde de uitleg “haaien krijgen geen kanker en dus kan het kraakbeen van haaien de mens ook voor deze ziekte behoeden”. Dit bespottelijke idee heeft vele haaienlevens gekost. Inmiddels is al lang bewezen dat het kraakbeenverhaal klinkklare onzin is en dat haaien bovendien gewoon kanker kunnen krijgen. Maar het is vaak lastig om de waarheid te prediken als een grote groep daarvoor de oren sluit. En dus wordt haaienkraakbeen, maar ook haaienlever, nog steeds gebruikt in allerlei dubieuze pillen en andere meuk.

De ironie hiervan is dat de haai inderdaad wel eens het antwoord op kanker bij zich zou kunnen dragen. Haaien hebben een heel bijzonder afweersysteem, zijn nauwelijks ziek en hebben maar zelden kanker. Dat dit echter iets met het kraakbeen te maken heeft is zeer onwaarschijnlijk. Maar hoe sneller we de soort om zeep helpen, hoe kleiner de kans dat de haai ons een panacee tegen kanker geeft. Want het ontvinnen gaat ondertussen in een razend tempo door.

Zuinig met eten
Hoewel er steeds meer wetgeving komt, vindt het afsnijden van de haaienvinnen nog steeds op grote schaal plaats. De haai een bloeddorstig monster? Wie zijn wij om dat te zeggen. De meeste aanvallen van haaien op mensen zijn een ongeluk. De haai vergist zich en ziet de argeloze surfer of duiker voor een zeerob aan. Soms blijft er van de pechvogel echter helemaal niets over en lijkt de aanval minder “per ongeluk”. Maar ook al is er sprake van kwade opzet, dan nog steeds gaat de haai veel netter met z’n eten om dan de mens, want er gaat geen kostbaar stukje vlees verloren. Hoewel… de enige organen die de aanval van een uitgehongerde great white overleven zijn de longen. Australische onderzoekers constateerden na enkele shark attacks dat de longen soms al tijdens het uiteenrukken van het lichaam naar het wateroppervlak stijgen doordat longweefsel een “luchtige” structuur heeft. Als de haai dat zou weten zou hij zeker nog even naar het oppervlak komen om ook die longen nog in z’n holle kies te stoppen. De haai gooit namelijk nooit eten weg. Daar kunnen wij nog heel wat van leren.

Als je meer wilt lezen over dit onderwerp kun je kijken op de website van Coral Reef Care. Je kunt er ook een petitie tekenen tegen het shark finning.

lees verder

Daarom hangt er bij ons boven de keuken tafel ook zo’n mooie zeevis poster. Toevallig ook nog een afscheidscadeautje van Jan van As toe ik mijn restaurant verkocht. Wat daarbij ook helpt is een vriendelijke buurjongen die vaak achter op de steiger aan het vissen is en mijn oudste al op jonge leeftijd (2) aan zijn eerste bamboe hengel hielp. Inmiddels staan er in onze schuur vijf verschillende hengels en weet mijn zoon zich verzekerd van niet aflatende aandacht van vriendjes en vriendinnetjes die bij hem willen komen vissen. En bijna altijd levert dat een mooie vangst op.

Wie ook een mooie vangst had was diezelfde buurjongen. Afgelopen vrijdagnacht (!), ik leegde net mijn glas rode wijn en stond op het punt in bed te duiken, ging de voordeurbel en stond een trotse buurjongen voor de deur met een zak vol verse makreel. Hij was met collega’s tijdens een bedrijfsuitje wezen vissen en had er wel veertig aan de haak geslagen. Zes daarvan belanden nog stijf van de rigor mortis de volgende dag op de BBQ. Licht ingesmeerd met olijfolie op een fiks heet vuur en aan tafel vergezeld van een heerlijke gremolata leverde dat ons het lekkerste vismaal sinds tijden op.

lees verder

Mosselen met dragon en witte wijn

Voorgerecht voor 4 personen
2 kg mosselen
1 flinke wortel
1 prei
2 dl witte wijn
6 takjes dragon
1 citroen
roomboter
Peper en zout

Maken

Spoel de mosselen grondig onder koud stromend water. Gooi de mosselen die tijdens het spoelen open blijven staan meteen weg. Schil de wortel en was de prei. Snijd beiden in kleine vierkantjes. Smelt de boter in een ruime pan met dunne bodem. Voeg de wortel en prei toe en fruit gedurende vijf minuten. Voeg de mosselen toe en verwarm een minuut op hoog vuur. Blus af met de witte wijn en laat de mosselen op hoog vuur in 6 minuten garen. Voeg de gehakte dragon en het sap van de citroen toe. Bestrooi met flink zout en peper en verdeel over vier diepe borden.

Geroosterde forel met serranoham en sperziebonen salade

Hoofdgerecht voor 4 personen
4 hele forellen a 300 gram
8 plakken serranoham
1 citroen
Peper
Olijfolie

Koop schoongemaakte forellen, dat wil zeggen dat de ingewanden verwijderd zijn uit de buikholte van de vis. Wrijf de buikholte in met peper en citroensap. Stop 2 plakken ham in elke vis. Smeer de vis licht in met olijfolie en stop ze in een ingevette ovenschaal. Rooster de vis 15 minuten in een op 200 graden voorverwarmde oven. Is het visvlees van binnen wit dan is de vis gaar. Is het nog glazig gekleurd, dan heeft de vis nog wat tijd nodig.

Sperziebonensalade met trostomaatjes

Bijgerecht voor 4 personen
500 gram sperziebonen
100 gram kleine trostomaatjes
3 takjes tijm
Extra vergine olijfolie
Peper en zeezout

Snijd de tomaatjes doormidden en meng ze met de geritste tijm, grof zeezout en grof gemalen peper. Schenk er flink wat olijfolie overheen en laat een half uur marineren. Breng ondertussen en pan water met zout aan de kook en kook hierin de gedopte sperziebonen in 8 minuten beetgaar. Spoel ze koud en meng ze met de tomatensalade.

Geflambeerde banaan

Nagerecht voor 4 personen
2 bananen
100 gram bruine basterdsuiker
50 gram roomboter
1 dl rum

Schil de bananen en snijd ze in plakjes. Smelt de boter in een koekenpan met anti aanbaklaag.
Haal de plakjes banaan door de bruine suiker en leg ze in de koekenpan. Bak de plakjes 1 minuut per kant boven matig vuur en leg ze banaan op een bord. Houd een soeplepel met de rum boven de gasvlam en maak goed heet. Houd de lepel voorzichtig schuin zodat de vlam in de lepel komt en de rum gaat “branden”. Schenk de rum over de banaan. Lekker met crème fraich of slagroom.

lees verder