Twee glazen rode wijn per dag maken je een gezonder mens, en die vlieger gaat ook op voor bier. Er zijn inmiddels vele onderzoeken gedaan die laten zien dat bier, mits met mate gedronken, net zo effectief is tegen hart- en vaatziekten als wijn. (En bij overmatig gebruik net zo slecht voor je is). Het blijkt dat vooral de alcohol in bier en wijn een gunstige invloed heeft op hart en bloedvaten. Waarom de bierbrouwers niet proberen hier meer free publicity voor te krijgen is mij dan ook een raadsel. Bovendien bevat bier een hele rits B-vitaminen, foliumzuur en mineralen als kalium en magnesium en dat maakt het een unieke alcoholische drank. Volgens een vriend uit München is een stevig glas bier dan ook net zo’n gezond begin van de dag als Brinta Wake Up. Maar ja, je moet ook weer niet alles geloven.

Bier drinken heeft nog een belangrijk voordeel ten opzichte van andere alcoholische dranken: het bevat veel water. Van alcohol droog je uit, maar bier geeft je tegelijkertijd weer veel vocht terug. Als je het niet al te bont maakt, zul je aan bier dan ook niet zo snel een kater overhouden. Die knallende koppijn na een avond stevig drinken is namelijk gewoon een uiting van vochttekort.

Allemaal leuk en aardig, maar van bier krijg je een bierbuik. Toch? Voor de caloriebewuste man volgt hier een kleine geruststelling: een glas normaal bier (pils) bevat volgens de Eettabel van het Voedingscentrum 85 calorieën. Ter vergelijking: een glas cola bevat 90 calorieën en een Bacardi Breezer Lime bevat ongeveer 180 calorieën. Bij frisdranken en mixdrankjes springt het glazuur bovendien spontaan van je tanden door de karrenvrachten suiker die erin zitten. Het hardnekkige verhaal dat een biertje gelijkstaat aan twee bruine boterhammen kan trouwens naar het rijk der fabelen: een snee bruin brood bevat 85 calorieën, evenveel als een biertje dus.

Het is wél zo dat hop, een belangrijk ingrediënt van bier, de eetlust opwekt. Daarom zijn de bitterballen, kaasplankjes en vlammetjes in veel cafés niet aan te slepen. En daar kun je mooi het schip mee ingaan als je buik je lief is. Een bitterbal bevat bijvoorbeeld 45 calorieën en een vlammetje 50. Als je tijdens het bier drinken met je vrienden ook een heel bittergarnituur naar binnen werkt of na je kroegbezoek de snackbar induikt, dan word je dus dik.

Tip: Wil je toch wat te knagen hebben tijdens het bier drinken, kies dan Japanse mix: dit bevat geen verzadigd vet (dus goed), maar stilt wel je lekkere trek. Of stort je op de augurken die als versiering naast de bitterballen liggen. Nagenoeg geen calorieën.

lees verder

Pectine is nog het best te omschrijven als een soort natuurlijke lijm die ervoor zorgt dat fruit niet uit elkaar valt. Het is een gel-achtig cement in de celwanden. Als fruit overrijp wordt, wordt pectine afgebroken en verliest het fruit zijn vorm. Pectine valt onder de oplosbare vezels. Je weet wel, die dingen waar je waarschijnlijk te weinig van binnen krijgt.

Omdat pectine in combinatie met suiker zo’n mooi gelei-achtig spulletje wordt, gebruikt de voedingsindustrie het onder andere in jam, marmelade en yoghurtdrankjes als Fristi. Ook hoestpastilles bevatten vaak pectine om –net als honing- een laagje over het slijmvlies heen te leggen waardoor je minder snel hoest.

Van pectine was al bekend dat het je slechte cholesterol kan verlagen en dat het helpt bij diarree omdat het een bindende werking heeft. Maar nu blijkt uit het Engelse onderzoek dat het ook wel eens tegen kanker zou kunnen helpen. Een onderdeel van pectine zou de werking van galectine tegengaan, een eiwit dat betrokken is bij de groei van kanker (onder andere door de bloedvaatjes aan te maken die de kankercellen van voedingsstoffen voorzien). Met het onderzoek is er weer een klein deeltje van de ingewikkelde puzzel die voeding en kanker heet opgelost.

Waarin vind je pectine?
Appels, pruimen, de schillen van citrusvruchten, bramen, cranberry’s en de kweeperen dus, bevatten veel pectine. Ook troebel appelsap (momenteel behoorlijk in de mode) bevat nog pectine, terwijl dat bij doorzichtig appelsap in de pers achterblijft. Verder is aan veel jams en marmelades pectine toegevoegd en dat telt ook!

lees verder

Wanneer je vlees blootstelt aan hoge temperaturen (zoals bij barbecuen) dan kunnen er kankerverwekkende stoffen ontstaan, zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) en heterocyclische aminen. Zo beperk je het ontstaan ervan:

1.Zorg dat de houtskool goed droog is. Dus sluit de zak goed af en bewaar ‘m bijvoorbeeld in de auto. Wanneer je met vochtige kooltjes gaat barbecuen, komen er sneller kankerverwekkende stoffen vrij.

2.Zorg voor voldoende afstand tussen de kolen en het rooster met je vlees. Het vet dat tijdens het barbecuen uit het vlees loopt, druppelt op de bloedhete kooltjes. Hierdoor worden er kankerverwekkende stoffen gevormd die via de opstijgende rook op je hamburgertje terechtkomen. Dus hoe groter de afstand, hoe minder van deze stoffen op je vlees terechtkomen. Bij het vet dat uit vis loopt gebeurt overigens hetzelfde. Wanneer je de vis in folie doet, heb je er geen last van.

3.Marineer je vlees met knoflook, citroen en ui. Volgens onderzoek komen er daardoor minder kankerverwekkende stoffen vrij. Een teriyakimarinade heeft ongeveer hetzelfde effect.

4.Langzaam langzaam. Laat de barbecue eerst een beetje afkoelen na het aansteken. Je vlees al op het rooster leggen terwijl de vlammen nog uit je Weber slaan, is niet slim. Hoe hoger de temperatuur, des te meer kankerverwekkende stoffen er in je vlees ontstaan. Leg het vlees of de vis dus pas op de barbecue zodra de vlammen zijn gedoofd en er een wit laagje as op de houtskool zit.

5.Luister nou eens een keer naar je moeder en snij de zwarte stukken van je vlees af. Hierin zitten polycyclische koolwaterstoffen.

6.Sla genoeg bier in voor bij de barbecue! Niet alleen handig voor onverwachte campinggasten, maar ook een goede bescherming tegen kankerverwekkende stoffen in zwartgeblakerd vlees. Dat ontdekte een Japanse onderzoeker. Gewoon pils (lager) en Guinness beschermen het best.

lees verder

“Aan het einde van de middag gaan jullie als niet-rokers naar huis” belooft Allen Carr-trainer Eveline de Mooij. Ik kijk naar de enorme berg sigarettenpakjes die voor ons op de grond ligt. Na de vijf uur durende training zal ook mijn pakje op die berg belanden, maar dat kan ik me nu nog niet voorstellen. Toch heeft de Mooij mijn volle aandacht. Ze rookte zelf twee pakjes per dag, dertig jaar lang. Op de een of andere manier stelt dat me gerust. Deze dame weet hoe een roker aan z’n nicotinestaafjes verknocht is en zal vast niet beschuldigend tegen ons gaan prediken, zoals niet-rokers vaak doen. En inderdaad. Ze belooft voorbij te gaan aan de gezondheidsaspecten van het roken, want dat werkt bij rokers averechts. En nog een geruststelling: er zullen deze middag nog vele rookpauzes volgen. Mijn collega-verslaafden en ik ontspannen bij deze mededeling.

Inzicht krijgen in je verslaving is een belangrijk onderdeel van de Allen Carr-methode. De Mooij kent alle redenen waarom rokers zeggen te roken. “Maar ze kloppen niet. Nicotine is een geraffineerd werkende stof die het denken en het beleven van de roker is gaan beïnvloeden. Daardoor ben je als roker gaan geloven dat de sigaret bepaalde positieve eigenschappen heeft. Maar de sigaret houdt je eigenlijk voor de gek. Als je dat inziet en herkent dan is het stoppen heel goed te doen.” Van binnen protesteer ik. Het leven zonder sigaretten is toch echt minder gezellig? De Mooij praat door. “Rokers roken niet om zich beter te voelen, maar om zich minder vervelend te voelen. De onrust die je hebt als je niet kunt roken is veroorzaakt door de nicotine. Niet-rokers hebben er geen last van.” Daar zit wat in. Ooit kon ik mijn dagen prima zonder nicotine doorkomen.

Terwijl de middag vordert en de Mooij onverzettelijk doorpraat, begint het me steeds meer te dagen. Ik ben verslaafd. Het sigaretje bij de volgende rookpauze smaakt me niet. Ik wil stoppen! Nu moet ik dat stoppen ook nog leuk gaan vinden. Want als je puur op wilskracht stopt, heb je volgens de Mooij het gevoel dat je iets opgeeft. Stoppen met de Allen Carr-methode betekent juist dat je bent gaan inzien dat je niets opgeeft. “Je hoeft die sigaret niet te missen. Het is lekker dat je er straks vanaf bent!”, zegt de Mooij. “En de ontwenningsverschijnselen van nicotine vallen ontzettend mee.”

Aan het einde van de middag blaas ik de rook van mijn allerlaatste sigaret uit. De Mooij heeft gelijk, ik vind het meteen ontzettend fijn dat ik hier vanaf ben! Ik gooi mijn pakje Kent op de berg. Adieu, rotverslaving! Ik heb al vanaf 22 april geen sigaret meer aangeraakt. Ontwenningsverschijnselen waren er nauwelijks. Heerlijk!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
De Allen Carr-training kost 250,00 euro. Wanneer het je binnen drie maanden na de eerste bijeenkomst niet gelukt is om te stoppen, krijg je je geld terug. Met als enige voorwaarde dat je tenminste twee (korter durende) vervolgsessies hebt bijgewoond. Veel zorgverzekeraars vergoeden de kosten geheel of gedeeltelijk. Kijk voor meer informatie op www.allencarr.nl

Deze tekst verscheen al eerder in Men's Health

lees verder

In je urine zitten vele stoffen die je lichaam niet meer nodig heeft, zoals overtollige zouten, gifstoffen en andere afvalproducten. Sommige van deze stofjes kunnen gaan kristalliseren. Hoewel dit kristallisatieproces wordt afgeremd door andere stoffen in je urine (zoals citraat, eiwitten en suikers) is het toch onvermijdelijk dat dat af en toe gebeurt. Als deze kristallen in de nieren achterblijven en zich met elkaar verbinden, kun je nierstenen krijgen.

Wat doe je ertegen?
De nierstichting geeft de volgende adviezen om nierstenen te bestrijden:
•Gebruik genoeg calcium (ongeveer 800-1000 mg per dag). Dus drink (magere) melk en eet kaas en yoghurt. Eén van de grootste boosdoeners bij het ontstaan van nierstenen is oxalaat (oxaalzuur). Het komt bijvoorbeeld voor in spinazie en rabarber. Calcium kan in de darmen een verbinding aangaan met oxalaat, zodat er minder van in de urine terechtkomt. Amerikaanse studies hebben aangetoond dat niersteenpatiënten met de hoogste hoeveelheden calcium in hun dieet het minst vaak nieuwe stenen kregen.
•Veel drinken. Hiermee blijft je urine mooi helder en worden kristallen sneller uit de nieren gespoeld. Wát je drinkt is daarbij wel heel belangrijk. Geschikte dranken zijn: kraanwater, mineraalwater, suikervrije frisdranken en vruchtensappen. Vruchtensap is heel geschikt omdat het bestanddelen bevat (zoals kalium en citraat) die kristalvorming in de nier tegengaan. Laat thee en cola staan, ze bevatten veel oxalaten. Het allerslechtst is volgens een uroloog die ik ooit over dit onderwerp interviewde ijsthee omdat het vol zit met oxalaten. Cafeïne en alcohol kunnen (als je er veel van gebruikt) de uitscheiding van calcium stimuleren, zodat de hoeveelheid oxalaat weer kan toenemen.
•Eet niet te zout. Zout stimuleert de uitscheiding van calcium in de urine zodat de hoeveelheid oxalaat kan toenemen.
•Eet niet te veel vlees (liefst niet meer dan 150 gram per dag). Eiwitten in vlees zorgen ook weer voor extra uitscheiding van calcium.

lees verder

Je bent er uit ervaring waarschijnlijk al achter dat alles lekker lijkt als je met honger boodschappen gaat doen. Diëtisten raden dit dan ook af, want met een lege maag is de kans dat vet en zoet in je winkelwagen belanden vele malen groter dan wanneer je net gegeten hebt. Nu is ook duidelijk waardoor dat komt. Door je hormonen.

Als je honger hebt, maakt je maagwand een hormoon aan: ghreline. Ghreline vertelt je lichaam dat er gegeten moet worden. En wel nu! Nu hebben wetenschappers ontdekt dat je er niet alleen honger van krijgt, maar dat het hormoon zelfs iets in je hersenen doet. Ghreline zorgt ervoor dat je een ordinaire zak chips als de allerlekkerste snack ter wereld gaat zien. Een Mars wordt in jouw ogen de ultieme eetbeleving als je honger hebt. Kortom, ghreline fucks with the brain. Honger hebben is dus levensgevaarlijk als je op gewicht wilt blijven.

’s Nachts is de hoeveelheid ghreline in je lichaam hoger (want dan ben je nuchter). Dat is duidelijk te merken als je midden in de nacht wakker wordt of extreem vroeg je bed uit moet. Uit een ouder onderzoek bleek dat mensen die maar 4 uur slaap per nacht krijgen, maarliefst 30% meer ghreline in hun bloed hebben bij het wakker worden dan na een normale nacht van 7 tot 8 uur slaap. Dat betekent dat er een verband zou kunnen zijn tussen overgewicht en de hoeveelheid slaap die je krijgt. Bovendien blijken mensen na een korte nacht veel meer zin te hebben in koek en snoep en minder in gezonde kost.

Ook interessant: de hoeveelheid ghreline in het bloed is hoger na het volgen van een (streng) dieet met gewichtsverlies. Volgens sommige wetenschappers zou dit een verklaring kunnen zijn voor het jojo-effect, dat vooral voorkomt bij crashdiëten.

Kortom, wil je afvallen? Zorg dan ten eerste dat je geen honger lijdt!

lees verder

Als hobby-demagoog weet ik dat de kracht van informatie 'm ook zit in de herhaling. Daarom nog eens: diëten helpen niets. Op de lange termijn ben je door een dieet soms juist nog verder van huis. Voor de duidelijkheid: dit is niet mijn mening, het is in talrijke onderzoeken bewezen. De diëten waarbij je in rap tempo veel lichaamsgewicht dumpt, zijn vaak nauwelijks vol te houden. Daarnaast gaat je lichaam door de “schaarste” op een lager pitje verbranden. Dus wie vaak of langdurig een dieet volgt, kan zijn stofwisseling verprutsen.

Voor een artikel in Men’s Health mocht ik mij onlangs storten op de door mij zo verafschuwde wereld der diëten. Heerlijk om een keer zoveel woorden vuil te maken aan dit bedrieglijke fenomeen. Maar gelukkig kwam ik er ook achter dat dingen aan het veranderen zijn. Diëten raken uit de mode. Er zijn steeds meer psychologen, artsen, en diëtisten die hun mond opentrekken en dieetgoeroes openlijk aanvallen.

Iedereen die gewicht wil kwijt raken op een verantwoorde en blijvende manier, zou eens kunnen beginnen Het Dikke Afvalboek van Ivan Wolffers te lezen. Wolffers is arts en moest zelf om gezondheidsredenen afvallen. Hij besloot zich in het onderwerp te verdiepen en vond dat hij zijn opgedane kennis moest delen. Het resultaat: een boek waardoor je inzicht krijgt in je eetgedrag, de eventuele oorzaken van je overgewicht, maar ook kennis over voedsel en de zin en onzin van bepaalde afvalmethoden. Met deze kennis op zak ben je al een eind op weg naar een beter gewicht.

Onthoud dat diëten niet alleen de portemonnee van de dieetgoeroes spekken (Sonja Bakker staat in de Quote 500 voor junioren), maar ook de zwembandjes van vele dieetslachtoffers.

*Ik meen er niets van hoor.

lees verder

Perfect voedsel bestaat niet, maar eieren komen toch aardig in de buurt. Het eiwit in een ei is namelijk “hoogwaardig” (alle aminozuren zitten erin) en het vet is onverzadigd (dus goed). Daarnaast bevatten eieren ook nog vitamine A, B12, E, D, foliumzuur (B11) ijzer, fosfor, zink, selenium, choline (tegen geheugenverlies) en luteïne (tegen de belangrijkste oorzaak van blindheid maculadegeneratie). En dan nog is dit lijstje niet compleet!

Zoals gezegd bestaat perfect voedsel niet. Eieren bevatten veel cholesterol, zo’n 212 gram. Elke dag de toekomstige nazaten van twintig kippen opeten is dan ook niet verstandig. Anderzijds is het cholesterolverhogende effect van eieren jarenlang ontzettend overdreven, want de link tussen eieren en hartaanvallen lijkt in de praktijk wel mee te vallen. Volgens informatie van de Universiteit van Wageningen neemt je risico op hart- en vaatziekten waarschijnlijk met 2% toe als je iedere dag een ei eet. Andere risicofactoren van hart- en vaatziekten, zoals overgewicht en weinig beweging, hebben dan ook meer invloed dan een eitje per dag. Bovendien wordt je cholesterol veel meer bepaald door de verzadigde vetten die je eet dan door cholesterol dat kant-en-klaar in je eten zit, zoals bij eieren en schaaldieren.

De magische grens van “zoveel eieren per week” is alleen niet zo makkelijk vast te stellen. Van het Voedingscentrum mag je er maar drie per week, maar van het vooraanstaande Britse FSA (Food Standards Agency) hoef je geen eitjes te tellen mits je gevarieerd eet. Zij vinden dat als je je cholesterol wilt verlagen, je beter op je verzadigde vetten kunt letten. Met pasen op komst sluit ik me daar graag bij aan.

lees verder

Oké, je hebt er zelf voor gekozen, dus daar komt ie. Wurst ist verboten! Worst mag niet meer. Nooit meer. Nul komma nul worst. Nee nee, ook niet af en toe een klein stukje. Het is kankerverwekkend.

Afgelopen jaar verscheen een dik rapport van het World Cancer Research Fund over de relatie tussen voeding, beweging en de preventie van kanker. Uit de meer dan 7000 studies die in dit rapport werden genoemd, kwam een aantal risicofactoren voor kanker uit de bus. En helaas, bewerkt vlees (worst) was daar een van. Bewerkt vlees wordt volgens het rapport sterk in verband gebracht met darmkanker en zou ook nog wel eens long-, slokdarm-, maag- en prostaatkanker kunnen veroorzaken. Dat is zo’n lange lijst ellende dat het advies dan ook heel logisch luidt: eet zo min mogelijk (helemaal geen) bewerkt vlees.

Wanneer is vlees bewerkt? In de wetenschap betekent bewerkt dat het vlees gerookt of gezouten is, of dat het conserveringsmiddelen (zoals nitraat of nitriet) bevat. En ja, daar valt worst dus onder, maar bijvoorbeeld ook hamburgers en ham.

“Alles hat ein Ende, nur die Wurst hat zwei”, luidt het Duitse gezegde. Als dit klopt en een Wurst twee “einden” heeft, zal dit nieuws niet het einde betekenen van worst. Het zou natuurlijk allemaal wel weer kunnen meevallen. Er is inmiddels (gelukkig) al weer kritiek op het rapport gekomen. Er zijn namelijk andere wetenschappers die hun vraagtekens zetten bij de uitkomsten ervan omdat ze gebaseerd zouden zijn op oude gegevens en daardoor een vertekend beeld zouden geven. Vroeger werd er veel meer kankerverwekkend nitriet gebruikt om vlees te conserveren. Tegenwoordig wordt deze stof veel minder gebruikt. Dus, concludeert men, klopt de aanbeveling uit het rapport niet en zou hetzelfde onderzoek over tien jaar heel andere resultaten kunnen geven. Overigens kun je natuurlijk zelf ook wel verzinnen dat vlees van een goede slager geen rotzooi bevat.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

lees verder

In rode biet zit betaïne, dat qua structuur op een aminozuur lijkt. Het leuke aan betaïne is dat je er vrolijk van wordt. Het is zogenaamd mood food. Dat komt omdat het via een chemisch omweggetje de aanmaak van serotonine stimuleert. En van serotonine word je blij, ook op de lange termijn. Betaïne zou dus ook kunnen werken tegen depressies.

Daarnaast is uit een deze week gepubliceerd onderzoek naar voren gekomen dat dagelijks gebruik van betaïne de hoeveelheid homocysteïne in het bloed naar beneden kan krijgen. Verhoogde homocysteïnewaarden in het bloed geven aan dat er ontstekingen in het lichaam bezig zijn die bij hart- en vaatziekten horen. Door dagelijks betaïnegebruik kun je dus de kans op hart- en vaatziekten verkleinen. Uiteraard moeten we dit nog even nuchter bekijken en wachten op verder onderzoek, maar het lijkt erop dat rode bietjes een waardevol medicijn bevatten tegen onze grootste vijanden: de hartaanval en de beroerte. Dat zou toch geweldig zijn.

Betaïne komt ook voor in broccoli, spinazie, eieren, vis en lever, maar bietjes zijn de beste bron. Hoe zoeter de bietjes, hoe meer betaïne er in zit.

lees verder

Hoe minder beweging een dier krijgt, hoe meer verzadigde vetten zijn vlees bevat. Deze vetten worden in verband gebracht met dichtslibbende aderen en hartaanvallen. Daarom is wild altijd gezonder dan gedomesticeerde dieren, zoals koeien en varkens. Van de gedomesticeerde dieren is het vlees van scharreldieren weer beter van samenstelling dan van de beesten die hun kont niet kunnen keren in hun stal. De lichaamsstelling van dieren is al net zo afhankelijk van beweging als bij mensen. Dus wanneer je vlees koopt, onthoud dan dat je beter vlees kunt eten van alles dat rent, vliegt, zwemt of desnoods scharrelt, dan van dieren die stilstaan in de stal. Hoe harder een dier rent of vliegt, hoe gezonder zijn vlees. Een hertenbiefstuk is dus beter voor je gezondheid dan een varkenslapje. Er zijn volkeren die zich zonder al te veel gevolgen voor hun gezondheid stijf kunnen eten aan vlees. Maar zij jagen nog zelf op hun vlees en dat vlees is veel en veel gezonder.

Bedenk ook dat wilde dieren zelf hun eten bij elkaar scharrelen. En zij kunnen dat veel beter dan de mens. Zodra de mens zich gaat bemoeien met het eten van dieren/vee, gaat het in veel gevallen mis. De gekkekoeienziekte is daar zo’n stuitend voorbeeld van. Je wilt toch geen vlees eten van dieren die zelf de meest ranzige zooi naar binnen hebben moeten werken? "Je bent wat je eet" geldt ook voor dieren.

Verder is het antibioticagebruik in de bio-industrie (vooral bij varkens als ik het goed heb) ontzettend groot. Je hoort er bijna nooit wat over, maar in feite voeren wij in Nederland ons meest kostbare medicijn aan onze varkens. Die we zo snel mogelijk willen laten groeien, vetmesten en vervolgens slachten. Ondertussen worden steeds meer bacteriën resistent. Er zijn niet voor niets steeds meer varkensboeren besmet met de MRSA-bacterie. De vrees bestaat dat antibiotica op den duur niet meer werken. Kostbare antibiotica in ruil voor goedkoop, ongezond en dieronvriendelijk vlees. Parels voor de zwijnen heet dat.

lees verder

Bij opwinding komen er stoffen vrij die de spieren van de drie zwellichamen in de penis verwijden. Hierdoor kan het bloed erin stromen en zo komt den glorieuze erectie tot stand. Maar aangezien het zo lastig lopen is met een erectie, is er ook een stof die de erectie weer om zeep helpt. Dat is wat het enzym phosphodiesterase doet. Viagra remt de werking van dit enzym zodat de erectie langer standhoudt.

Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat een drankje met stofjes uit rode uien dezelfde resultaten liet zien. Of zoals de onderzoekers het zelf uitlegden: “it showed unexpected improvement of male sexual function”. Quercetine*, een zeer gezond stofje dat vooral in de buitenste lagen van uien voorkomt, remt volgens de onderzoekers net als Viagra de werking van phosphodiesterase en zou dus kunnen helpen om vroegtijdige verslapping van de jongeheer te voorkomen.

Ik formuleer het allemaal nog wat voorzichtig, want uiteraard is er nog veel meer onderzoek nodig naar de werking van (rode) uien bij erectieproblemen. Toch ben ik ervan overtuigd dat de natuur op bijna alles een passend antwoord heeft. En wie weet blijkt de ui hét antwoord te zijn op erectieproblemen. Erasmus zei het al: Bulbi provocant libidinem. Oftewel: Uien zijn goed voor de geslachtsdrift. Laten we hopen dat hij gelijk had. In ieder geval kan het geen kwaad om veel uien te eten. De huilbollen zitten bomvol gezonde stoffen.

*Ook appels, groene en zwarte thee bevatten veel quercetine.

lees verder

Even een theoretische inleiding. Bij bepaalde koffiezetmethoden komen de cholesterolverhogende stoffen cafestol en kahweol in je kopje terecht. Gebruik je een filter of een senseo-apparaat dan blijft cafestol in het filter achter, maar bij ongefilterde koffie zoals Turkse koffie, cafetière koffie, gekookte koffie en espresso slurp je het goedje naar binnen. Je cholesterol stijgt daardoor. Nu is het geen nieuws dat een hoog cholesterol een risicofactor is voor hart- en vaatziekten. Dus, concludeert de Consumentenbond, door het drinken van veel ongefilterde koffie uit de automaat heb je meer kans op een hartaanval.

Maar zo simpel is het niet. Ten eerste is het wel of niet krijgen van een hartaanval afhankelijk van vele factoren. Niet alleen cholesterol speelt daarbij een rol, maar ook zaken als roken, overgewicht, beweging etc. Ten tweede zijn er sterke aanwijzingen dat koffieleuten minder kans hebben op diabetes type 2 en zelfs een lagere bloeddruk hebben op de lange termijn. Diabetes en een hoge bloeddruk zijn ook belangrijke risicofactoren voor het ontstaan van hart- en vaatziekten. Koffie zou deze kans in theorie dus ook weer kunnen verkleinen. In ieder geval, is het allemaal helemaal niet duidelijk. Grote degelijk uitgevoerde wetenschappelijke onderzoeken hebben nog nooit een sterk verband tussen koffie en hart- en vaatziekten aangetoond.

Maar de Einsteins van de Consumentenbond weten het blijkbaar beter dan de wetenschap en kunnen de kans op een hartkwaal bij iemand die elke dag vijf bakkies uit de Autobar Valencia-automaat drinkt, perfect voorspellen! Die is namelijk met 4,4% gestegen. Dat is behoorlijk knap! En ook behoorlijk onwaarschijnlijk. Prima om mensen te wijzen op het feit dat sommige koffiezetmethoden het cholesterol verhogen. Maar om nu na het onderzoeken van twaalf automaten zulke stellige uitspraken te doen, lijkt me wat overdreven.

Ondertussen is de combinatie hartaanval-koffie weer bij velen mensen in de hersentjes opgeslagen. Weer iets om bang voor te zijn. Ik vraag me werkelijk af wat de Consumentenbond voor baat heeft bij deze bang- en stemmingmakerij. Worden ze hier op de een of andere manier beter van? Zelfs het Voedingscentrum (Vaag over eten) vond het nodig kanttekeningen te plaatsen bij het bericht.

Het persbericht eindigt met: ‘Ook weten hoeveel caféstol de koffie op het werk bevat? De Consumentenbond biedt ondernemingsraden van bedrijven de mogelijkheid om tegen kostprijs (€ 450 per monster) de koffie in het laboratorium te laten analyseren.’ Ah, dat is goed nieuws, de Consumentenbond kan ons leven redden! Of moeten we dan eerst lid worden?

lees verder

Volgens Vincent van Dijk van Canadian Red cranberrysap dat vorig jaar op de Nederlandse markt kwam, is dat –gelukkig- wel zo. Nu zit Canadian Red in een mooi en strak vormgegeven flesje, dus dat helpt. Ook weten ze bij Canadian Red dat je sapjes makkelijker aan de man brengt als je er drank ingooit. Daarom vind je op de site allerlei ideeën voor cocktails. Van Dijk drinkt Canadian Red graag met wodka of bubbelsake. Maar het schijnt ook lekker te zijn met jenever. Toch ziet hij een verandering: “Op feestjes zie ik steeds vaker dat mannen Canadian Red bestellen. Ook zonder alcohol.” Zijn de tijden dan echt aan het veranderen?

Je vindt Canadian Red onder andere bij Gall & Gall en in diverse clubs en restaurants. Dat cranberrysap bijzonder gezond is heb ik al eerder uit de doeken gedaan. Lees dat hier.

lees verder

Een vriendin van mij had al een tijd last van gezwollen oogleden en bij vlagen een opgezet gezicht. Haar huisarts dacht aan een allergie, maar uit de allergietest kwam niets. De arts dacht nog eens goed na en vroeg haar of ze wel eens drop at. Nou en of ze dat deed, soms wel een zakje per dag. De huisarts sommeerde haar te stoppen met droppen en prompt verdwenen de vochtophopingen. Maar het kan nog veel erger. In Engeland belandde een vrouw in het ziekenhuis met verslapte spieren en een levensgevaarlijk hoge bloeddruk. De vrouw bleek minstens een zak drop per dag te eten.

Drop, zoethout en zoethoutthee bevatten glycyrrhinezuur, een natuurlijke stof die de bloeddruk verhoogt. Het lijkt qua structuur namelijk nogal op het bijnierschorshormoon aldosteron. Aldosteron reguleert de hoeveelheid vocht en natrium die je lichaam vasthoudt en de hoeveelheid kalium die wordt afgescheiden. Als de hoeveelheid aldosteron toeneemt, scheiden je nieren minder vocht en natrium af en wordt je bloeddruk hoger. Omdat glycyrrhinezuur als twee druppels water op aldosteron lijkt, gaat je lichaam bij grote hoeveelheden drop of zoethoutthee vocht en zout vasthouden, kalium afscheiden en wordt je bloeddruk hoger.

Maar laten we niet overdrijven: een paar dropjes per dag kunnen absoluut geen kwaad als je bloeddruk normaal is. Een vreetbui in de file waarbij een zak drop sneuvelt ook niet. Maar structureel veel drop eten is slecht voor je bloeddruk en dus ook voor je hart en nieren. Bovendien is de een er gevoeliger voor dan de ander. Een uroloog die ik laatst interviewde adviseerde om het op max. 50 gram per dag te houden.

Overigens zit glycyrrhinezuur niet alleen in drop en zoethoutthee, maar ook in bepaalde hoestdrankjes, kauwgomsoorten, keelpastilles, tabak en kruidenthee (bijvoorbeeld sterrenmix). Ook in je drankenkast komt glycyrrhinezuur voor, bijvoorbeeld in Ouzo, Pastis, Pernod en sommige Belgische bieren. Kijk op het etiket en let op aanduidingen als lakritz, zoethout, zoethoutwortel, zoethoutwortelextract, blokdrop, of liquorice.

lees verder

In de verte pronken de trotse torens van San Gimignano. De zon brandt, maar voelt nog net aangenaam op “onze” berg die is omringd door olijfboom- en wijngaarden. Voor mijn neus staat een grote fles Chianti die gastheer Luca Tanzini zelf heeft gemaakt. Op het gezoem van de bijen en het geritsel van de hagedisjes na is het hier doodstil. Het contrast met de mensenmassa’s in Florence en Siena kan niet groter. We prijzen ons gelukkig dat we dit pareltje hebben gevonden.

Het is gedaan met de rust als Luca bij ons komt zitten, want hij blijkt een ontzettend gezellige kletsmajoor te zijn. Hij praat honderduit over de bijzondere rol van Il Mattone tijdens de tweede wereldoorlog en vertelt uren over zijn druiven, olijven, Chianti en Vin Santo. Als hij merkt dat we aan zijn lippen hangen zodra het over eten gaat, nodigt hij ons uit om “the best” pecorino en vleeswaren te gaan kopen.

In zijn rode Landrover pickup rijden we naar een werkelijk onooglijk bedrijventerreintje in het industriestadje Poggibonsi. Even vervliegt de romantiek. We dachten bij “the best” aan een kneuterig, vervallen adresje waar een oude kromme boer een schaap stond te melken. Maar eenmaal binnen bij kaaswalhalla Caseificio Nuovo zijn we niet meer te houden. We kiezen de in as gerijpte “Cenerone San Gimignano”, een volle pecorino in een grijs jasje. Maar ook voor de pecorino met truffel gaan we plat. Industrieterrein of niet, de ambachtelijkheid druipt nagenoeg uit de kazen.

Bij het volgende adresje treedt vooral Mister Health buiten zichzelf. Bij Terra di Siena verkopen ze prosciutto, lardo en nog veel meer lekkers van het Cinta Senese varken, een beest met een opvallend witte band (cinta) dat half in het wild leeft. Het varken was bijna uitgestorven maar wordt inmiddels alweer door 80 boeren gehouden. Mister Meat schreef er ook al eens over. Door de gezonde lifestyle van het varken is ook zijn vlees gezonder voor menselijke consumptie. Een vacuumpje erom en hop… weer zijn een paar kilo delicatessen klaar voor de reis naar Olanda.

Op de terugweg stopt Luca nog even bij de bakker in Ulignano (er is er maar 1), want dit brood mogen we volgens hem echt niet missen. En ook dat is weer heerlijk. We vragen ons af waarom bijna alles in Italië zoveel beter smaakt dan in Nederland. Misschien is het dat vleugje “amore” dat de Italianen in hun eten stoppen……

Binnenkort meer adresjes.

lees verder

"Gehen Sie weg, Sie kommen hier nicht rein" snauwt de bewaker. Het is bij elke tent hetzelfde liedje: zonder reservering geen kans. We zwerven wat rond over de grote Wies'n en elke minuut wordt onze hoop op een literpul kleiner. "Vorsicht, vorsicht, vorsicht" klinkt het achter ons en we zien hoe een comazuiper op een brancard wordt afgevoerd. Je zou er bijna jaloers op worden. Hij heeft immers wél bier gehad. Ik voel me steeds lulliger in mijn roze Dirndl waarvoor ik nog speciaal de binnenstad in ben gegaan. We drinken twee glaasjes prosecco tussen de kermisattracties terwijl we de drommen mensen gadeslaan. Iedereen is op zoek naar de heilige graal: een literpul.

Optimistischer door de prosecco besluiten we nog een laatste keer te proberen om de -vind ik- leukste tent binnen te komen: de Schottenhammel. In de rij worden we bijna doodgedrukt. Met lede ogen zien we aan hoe een hostess van een evenementenbureau een grote horde "vips" naar binnen loodst. De Italiaan naast ons in de rij vloekt: "bastardi". Hij staat al een uur vooraan in de rij, maar wordt structureel genegeerd door het stuk chagrijn aan de deur.

Terwijl het gedrang weer erger wordt, draai ik theatraal wanhopig met mijn ogen en maak ik oogcontact met een van de dames die de literpullen rondsjouwen. Tot onze grote blijdschap beveelt zij de bewaking dat wij de hemel in mogen. Ze brengt ons naar een van de houten tafels en wij bedanken onze reddende engel tot tien keer toe. De 'Mass' met Spatenbrau verdwijnt rap in onze uitgedroogde kelen en ik denk met enige gene aan de Italiaan die waarschijnlijk tot in de pruimentijd vooraan in de rij staat en "bastardi" roept.

En dat is nu precies het jammere aan het oktoberfest van dit jaar: zonder geluk, zonder te flirten (in mijn geval met een lesbische dame), zonder de sympathie van de Türsteher of zonder reservering kom je de tenten niet meer in. En dat terwijl het Oktoberfest altijd een echt volksfeest was. We horen zelfs een verhaal dat sommige tenten vrouwen zouden weigeren omdat ze voor te weinig omzet zorgen.

Eenmaal in de tent is al het leed snel vergeten en blijkt er niets veranderd te zijn. We maken snel nieuwe vrienden en hossen mee op "Viva Bavaria!". Maar toch riekt het meer dan ooit naar commercie op het bierfeest. Beetje jammer.

lees verder

Toen Erik Princen de eerste knalrode appel plukte wist hij nog niet dat hij iets heel speciaals in zijn handen had: “We vonden hem wel meteen heel opvallend, compleet anders dan andere appels, zo rondom rood. Maar we hadden nog geen idee dat de Red Prince zo gezond was. Toen hoorden we dat er een onderzoek liep naar kleurstoffen in appels en daar hebben we onze appel zelf voor aangemeld. Uit het onderzoek bleek dat onze appel 30% meer natuurlijke kleurstof bevat dan de toen nog gezondste appel, de Jonagold.” En zoals ik al eerder schreef is het vooral de rode blos van een appel die hem zo gezond maakt. De Red Prince heeft geen blossen, maar een donkerrood zonverbrand gezicht. In dit geval is dat dus heel gezond.

Ik heb het onderzoek zelf gelezen en ik weet dus dat het klopt wat Princen zegt. Bovendien is er niet met de appel gerommeld. Princen: “In België en ik geloof ook in Nederland is men nu bezig om de kleurstof in de appels te manipuleren. De Red Prince is op natuurlijke wijze ontstaan en dus niet gemanipuleerd.”

Toen ik vorig jaar over de Red Prince schreef wist ik zeker dat hij snel ontdekt zou worden door het grote publiek. Maar ik zat ernaast. We zijn het afgelopen jaar wel vele “gezonde” toetjes, koekjes en frisdranken rijker geworden, maar ik heb mijn Red Prince nog steeds niet bij Albert Heijn ontmoet.

Erik Princen verkoopt de appels in zijn winkel bij de boomgaard. Je betaalt ongeveer 75 cent per kilo, afhankelijk van kwaliteit en grootte. Adres: Roermondseweg 145, 6004 PC, Weert.

lees verder

Ik schreef al eens eerder over de kankerbestrijdende eigenschappen van vitamine D. In de Archives of Internal Medicine stond onlangs weer een artikel over de mogelijke levensverlengende kracht van vitamine D. Niet het eerste onderzoek naar dit onderwerp, wel een ander soort onderzoek. In eerdere onderzoeken werd via statische verbanden aangetoond dat vitamine D voor lagere sterftecijfers zorgde, in het Franse onderzoek kregen de proefpersonen dagelijks vitamine D-supplementen. En inderdaad, de totale sterftecijfers namen af. Want vitamine D blijkt ook te beschermen tegen hart- en vaatziekten, bepaalde infectieziekten en diabetes. Bovendien stelden de onderzoekers vast dat een normale dosering vitamine D geen bijwerkingen geeft.

Vitamine D wordt in je lichaam aangemaakt onder invloed van zonlicht en komt verder voor in vette vis en met vitamine D verrijkte margarine. Wij Nederlanders zitten relatief ver van de evenaar af en maken dus minder vitamine D uit zonlicht aan. Zou Hendrikje van Andel-Schipper dit met haar dagelijkse haring gecompenseerd hebben?

Meer lezen over dit onderwerp, klik dan door naar mijn artikel dat eerder in Men's Health verscheen: http://www.menshealth.nl/Mode/ModePagina/GaDeZonInuit.htm

lees verder

In het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet verscheen zelfs een wetenschappelijk artikel over het vreemde fenomeen. Het werd uitgevoerd door twee Schotten die zelf nog nooit een gefrituurde Mars hadden gezien. Ze waren dan ook verbijsterd toen uit hun onderzoek bleek dat 1 op de 5 Fish&Chips tentjes gefrituurde Marsen verkocht. Overigens bleken ook gefrituurde Kit Kats en Snickers erg populair.

Ik ben trouwens erg benieuwd wie van de cheffenlezers wel eens zo’n deep fried Mars heeft geprobeerd. Voor wie het thuis wil proberen, heb ik het recept opgespoord. Een Mars uit het vet bevat ongeveer 400 calorieën, dus je bent gewaarschuwd!

Recipe for Deep Fried Mars Bar:
½ cup sifted flour
½ teaspoon salt
½ cup cold water
Pinch baking powder
2 Mars Bars
Shortening or oil for frying
Method:

1.
Thoroughly mix flour, salt, and water. Let this batter stand at room temperature 20-30 minutes.

2.
Add the baking powder to the batter. Place shortening or oil in a deep fat
fryer and begin heating over high heat.

3.
Dip the Mars Bars into the batter, draining off the excess.

4.
Fry in 375F fat (hot) until crisp and golden. Drain on paper towel

lees verder

Rode wijn bevat veel meer polyfenolen dan witte wijn en kan daardoor om gezondheidsredenen gedronken worden (met mate uiteraard). Maar nu lijkt het erop dat ook champagne het predikaat “gezond” verdient, want het bevat niet alleen polyfenolen, maar ook een aantal polyfenolen die weer niet in rode wijn voorkomen. In een Engels/Italiaans onderzoek lieten wetenschappers extracten uit blanc de blanc champagnes (Chardonnay only) en blanc de noir champagnes (van Pinot Noir en/of Pinot Meunier) los op de hersencellen van muizen. Daarna werd een beroerte uitgelokt. Tja, het leven van een proefmuis gaat niet altijd over rozen.

Het resultaat was opmerkelijk want de functie van de hersencellen die waren “behandeld” met champagne-extract herstelde zich volledig. Dit zou volgens de onderzoekers kunnen betekenen dat champagne ook mensenhersenen beschermt tegen hersenschade door beroertes, maar ook Alzheimer en Parkinson. Daarnaast zouden er stofjes in champagne zitten die als een soort mini-swiffers allerlei schadelijke chemicaliën uit je lichaam vegen. Lekker detoxen met champagne, ik zie het al helemaal zitten.

Uiteraard benadrukken de wetenschappers, voorzichtig als altijd, dat er nog verder onderzoek nodig is om te bekijken of champagne inderdaad het etiket gezond opgeplakt mag krijgen. Muizenhersenen zijn immers geen mensenhersenen. Maar ik grijp dit onderzoek alvast gretig aan om vaker aan de champagne te gaan.

lees verder

Eigenlijk zochten de onderzoekers een manier om aardbeien langer tegen bederf te beschermen tijdens de opslag. Ze bewerkten de vruchten met allerlei stofjes, waaronder ethanol. De onderzoekers waren verrast toen ze ontdekten dat de activiteit van de antioxidanten in de aardbeien een enorme boost had gekregen. Ook bramen bleken ineens nog een stukje gezonder nadat ze in een badje van alcohol hadden gezwommen.

Aangezien het nog steeds niet hardcore wil zomeren in ons land, moeten we zelf maar een beetje zomer maken. Dus wat te denken van een lekkere strawberry daiquiri of een blackberry Collins?

lees verder

Ik denk dat veel mannen zullen gruwen bij de gedachte. Geen vlees of andere dierlijke producten, geen alcohol, maar wel veel fruit, noten, rauwe groenten en bijzondere producten als spirulina en chlorella. Een oerdieet dus, maar dan nog van voor de tijd dat er gejaagd en boven een vuurtje gekookt werd. Want toen we ons eten gingen koken ging het mis, volgens raw foodisten. Door verhitting zouden kostbare vitaminen, mineralen, smaak en textuur verloren gaan. En dat klopt ook wel want veel gezonde stoffen verdwijnen bij het afgieten met het kooknat in de gootsteen. Maar, zeggen tegenstanders, eet je alleen rauw dan kan je darm weer niet genoeg voedingsstoffen opnemen. Immers, sommige stoffen (bijvoorbeeld lycopeen in tomaten) zijn nauwelijks uit de cellen te kauwen. Alleen bij verhitting komen ze makkelijk vrij. Dus, als je alleen rauw zou eten, zou je niet genoeg voedingsstoffen op kunnen nemen.

En het uitsluiten van dierlijke producten kan ook z’n tol eisen. Een vitamine B12-gebrek ligt bij een streng raw food-dieet op de loer. Veel aanhangers erkennen dit ook en nemen vitamine B12-supplementen. Dit is mijns inziens wel een beetje een zwaktebod, want als je claimt geen dierlijke producten nodig te hebben (sommige raw foodies zeggen bijvoorbeeld dat ons gebit daar helemaal niet voor gemaakt is), dan zou je ook geen vitaminesupplementen nodig moeten hebben. Neem dan toch maar een biefstuk op zijn tijd en laat de pillen staan, zou ik zeggen.

Maar ik had me voorgenomen niet te cynisch te worden over raw food. Veel vers, rauw, puur voedsel, daar is helemaal niets mis mee. Goed voor je cholesterol, bloeddruk en je darmen. Je zou er dus ook heel opportunistisch voor kunnen kiezen om half raw food te worden en voor de andere helft normaal te blijven eten. The best of both worlds combineren. Een glaasje wijn, een zoute haring, een biefstukje en een Boretti zijn nu net van die dingen die wij wel hebben en apen niet. Wat zou Darwin daarop te zeggen hebben?

lees verder

1 Volg geen dieet. Diëten werken niet op lange termijn en zorgen voor het jojo-effect (dit is wetenschappelijk bewezen).

2 Probeer je eetpatroon structureel aan te passen met haalbare veranderingen. Niet ineens van vijf boterhammen tijdens de lunch naar een stronkje selderij. Dat hou je toch niet vol.

3 Vergroot je kennis over eten. Koop desnoods een calorieënwijzer of het door Miss Books aanbevolen “Weet wat je eet”. Misschien eet je geregeld dingen die barstensvol calorieën zitten, zonder dat je dat weet. Een kritische blik op je eigen eetpatroon en de schellen zullen permanent van je ogen vallen.

4 Eet veel groente, fruit en vezels. Als je een gemiddelde Nederlander bent, eet je er nog steeds te weinig van, dus je kunt je dagelijkse dosis gerust verhogen. Mensen die veel groente en fruit eten hebben over het algemeen een gezonder gewicht dan mensen die dat niet doen. Vezels zorgen voor voldoende vulling en voorkomen dat je weer snel trek krijgt. Met fruit kan je “zoete vreetbuien” helpen voorkomen. Dus bijvoorbeeld een halve meloen in plaats van een halve zak engelse drop.

5 Go jog, fatass. Als je meer eet dan je verbrandt, word je te dik. Hoeveel beweging krijg je nu eigenlijk op een dag? Als je een kantoorbaan hebt, kon het daar wel eens slecht mee gesteld zijn. Wil je slanker worden, ga dan meer bewegen. Een wandelingetje tijdens de lunch telt ook al.

6. Eet/drink meer magere zuivelproducten (zo'n drie tot vier porties per dag). Calcium komt bij onderzoeken telkens weer als slankmaker uit de bus. Vooral buikvet zou er gevoelig voor zijn.

Heb jij bruikbare tips die vooral voor mannen goed werken? Laat dan een reactie achter. Ik ben benieuwd!

lees verder

De Europese Unie heeft het gebruik van antibiotica als groeibevorderaar vorig jaar verboden. Antibiotica worden dus nog wel gebruikt in de veesector, maar dan alleen als geneesmiddel bij zieke dieren. Dat betekent dat natuurlijke alternatieven meer dan welkom zijn. Het aanbod van kruidenmiddelen om de groei te bevorderen neemt dan ook gestaag toe. Oregano wordt bijvoorbeeld al vrij lang ingezet, maar wat te denken van preparaten met zeewier en gist voor groot en sterk vee?

Welke van deze kruidenmiddelen nu echt werken is nog niet zo heel duidelijk. Er wordt vaak nog “maar wat aangeklooid” en de kruidenfabrikanten blijken ook erg creatief te zijn in het verzinnen van de meest wonderlijke combinaties. Daarnaast denken nog steeds veel mensen (en dus boeren) dat kruidengeneeskunde slechts zweverige new age flauwekul is. Daarom heeft het ministerie van LNV het project Fyto-V in het leven geroepen: fytotherapie voor dieren. En wat mij betreft kan belastinggeld bijna niet beter besteed worden dan aan projecten als deze. Diverse wetenschappelijke clubs bundelen hun krachten om onderzoek te doen en vooral de biologische sector van nog meer alternatieven te voorzien. Het gaat dan niet alleen om groeibevorderaars, maar om natuurlijke remedies tegen de meest uiteenlopende dierziekten.

Van zielig antibioticavarken, naar vrij kruidenvarken, wat zou dat mooi zijn. Anijsolie voor koeien met winderigheid, vitamine B12 tegen bloedluis bij kippen en eikenbast voor een varken met diarree. Hopelijk gaat Fyto-V ons veel gezond vee en lekker vlees opleveren. Als dan ook nog de koeien terug in de wei komen en de varkens zich weer in de modder mogen wassen, gaat het misschien nog wel eens goed komen met de diervriendelijkheid van ons land. Of zoals Mister Meat vandaag al schreef: We willen toch allemaal lekker eten? (En het liefst met een goed geweten...)

Wordt ongetwijfeld vervolgd………

lees verder

Hoe roder de tomaat, hoe meer lycopeen erin zit. Donkerrode tomaten zijn niet alleen lekkerder, maar dus ook gezonder. Groene stukken zijn af te raden omdat ze tomatine bevatten. Als je veel onrijpe (groene) stukken tomaat eet, kun je daar flink misselijk van worden.

Uit rauwe tomaten kan je lichaam lycopeen heel moeilijk opnemen. Dat komt doordat de celwand van het stofje nog intact is en de kostbare inhoud ervan dus niet vrijkomt. Door tomaten lang en goed te kauwen vergroot je de opname waarschijnlijk wel iets, omdat er hier en daar wat celwanden sneuvelen. Maar als je niet als een soort herkauwer aan tafel wilt zitten om eindelijk die lycopeen uit de cellen te kauwen, kun je tomaten beter verwerken in een tomatensaus. Door verhitting verdwijnen de celwanden en is de lycopeen direct beschikbaar. Daarom zijn tomatenproducten als tomatenpuree, tomatensap en ketchup om lycopeentechnische redenen, nog “gezonder” dan verse tomaten.

lees verder

Voor een kilootje kersen moet er ontzettend veel werk verzet worden. Steenis is zelf bijvoorbeeld al hele dagen in de weer met plukken. Daarnaast is het elk jaar weer onzeker wat de opbrengst gaat worden. Een flinke hagelbui kan de boel aardig verpesten.

Jan Steenis heeft in zijn boomgaard maarliefst zeventien verschillende rassen kersenbomen staan. Dat heeft niet alleen te maken met een grote liefde voor alles wat met kersen te maken heeft, maar ook met risicospreiding. “Vroeger was je door slechte weersomstandigheden soms in een keer je hele opbrengst kwijt. Door verschillende rassen met verschillende bloeiperioden te gebruiken heb ik nu meer zekerheid.” Toch zijn het dit jaar toch vooral de ouderwetse hoogstambomen die het goed doen. “Ik heb al even rondgekeken en overal hangen de hoogstammen vol”. Het is dus een ouderwets goed kersenjaar.

Naast de zeventien rassen, heeft Steenis zes bijenvolken die hem helpen de bestuiving goed te laten verlopen. “Wanneer het warmer dan 10 graden is beginnen de bijen uit te vliegen om elk bloempje te bezoeken. Ideaal. Andere telers moeten ze inhuren bij een van de vele imkers hier in de Betuwe.”

Het resultaat van al het harde werk mag er zijn. Kersen zijn niet alleen overheerlijk, maar ook “kei-gezond”. De bioflavonoïden en anthocyaninen zijn effectief tegen artritis en jicht en beschermen de lichaamscellen tegen vroegtijdige veroudering. Daarnaast bevatten kersen heel uniek melatonine, een hormoon dat helpt tegen de gevolgen van jetlag en slapeloosheid tegengaat. Eet kersen, en je slaapt als een roosje.

En welke kersen vindt de kenner zelf het lekkerst? “Het is misschien raar om te zeggen, maar ik eet zelf graag kersen met scheuren. De consument laat die kersen juist liggen. Dat begrijp ik wel, want het oog wil natuurlijk ook wat. Toch zijn die barsten in kersen helemaal niet erg. De kers met een scheur is gewoon heel rijp en op het moment dat hij zo vol met vocht zit dat hij het niet meer kwijt kan, barst hij open. Hetzelfde geldt voor kersen waar een spreeuw in gepikt heeft. Die zijn ook lekker, want een vogel houd je niet voor de gek.”

Voor wie geen kersen met barsten of spreeuweprikjes wil, heeft Steenis nog een advies:
“Als je kersen koopt, kijk dan goed naar de steeltjes. Een kers moet een gezond, groen steeltje hebben. Laat de kersen met bruine steeltjes liggen. Kijk ook of de kersen glanzen. De kleur zegt niet altijd iets over de smaak. Er zijn rassen die al bij een licht tintje lekker zijn, terwijl andere rassen pas op smaak zijn als ze donkergekleurd zijn.”

Voor de lekkerste Betuwse kersen kun je zeven dagen per week bij Jan Steenis terecht. Adres: Tielseweg 8, Kerk-Avezaath (vlakbij de kerk).

lees verder

Nederlanders werken gemiddeld zo’n 10 tot 12 gram zout per dag naar binnen en dat is veel meer dan wat de gezondheidsraad adviseert: maximaal 6 gram per dag. Een hoge inname van zout is slecht voor je nieren, vergroot de kans op een te hoge bloeddruk en kan leiden tot versnelde botontkalking, omdat te veel zout de calciumhuishouding in je lichaam saboteert. Bovendien laat een nieuw onderzoek zien dat een verlaging van zout in je eten de kans op hart- en vaatziekten (bijvoorbeeld hersen- en hartinfarcten) op lange termijn aanzienlijk vermindert. Al met al zorgt te veel zout in ons eten voor zo’n 5000 dode Nederlanders per jaar.

Het is echter niet zo dat we te vaak naar het zoutvaatje grijpen. Zo’n 70% van het zout dat we binnenkrijgen zit namelijk verstopt in kant-en-klare producten. Daarbij moet je niet alleen denken aan magnetronmaaltijden of een pizza salami; als een ware terrorist kiest zout ook “onschuldige” voedingsmiddelen, zoals brood en kaas, om zich in te verstoppen.

Het voedingscentrum, de Consumentenbond en het Ministerie van VWS hebben onlangs een terreuralarm afgekondigd. De grote bergen zout moeten weg uit ons eten. Ze stellen voor om de hoeveelheden zout de komende jaren geleidelijk te verminderen, zodat onze smaakpapillen niet te veel schrikken van het laffe eten (en we daardoor alsnog naar het zoutvaatje grijpen). De voedingsmiddelenindustrie moet daar uiteraard aan meewerken, dus het zou nog wel eens een tijdje kunnen gaan duren voordat de hoeveelheden zout een acceptabel niveau hebben bereikt.

Om aan de zoutmaffia te ontkomen kun je alvast het volgende doen:
•Chef je eten zoveel mogelijk zelf en gebruik vaker kruiden, uien en knoflook als smaakmakers. Laat de kant- en klare troep staan. Naast zout zit er vaak ook nog eens verborgen suiker in je eten, al eerder ter sprake gebracht door Miss Family.
•Ontwijk de zoutbombardementen. Veel zout zit volgens het Voedingscentrum bijvoorbeeld in hartige snacks, zoute pinda’s, kaas, chips, bouillonblokjes, maggi, ketjap, worcestersaus, mosterd, sambal, tomatenpuree en ketchup.
•Doe merkenonderzoek. Let op de hoeveelheden zout (natrium, natriumchloride) en vergelijk verschillende merken. De Consumentenbond ontdekte daarin grote verschillen. De ene fabrikant is dus blijkbaar beter in staat om met minder zout te werken dan de andere.
•Ontcijfer de geheimen van de verpakking. Onthoud de volgende formule: 1 gram natrium = 2,5 gr zout (natriumchloride). In een pizza van 500 gram met 0,5 gram natrium per 100 gram zit dus 5 gram zout. Probeer per dag onder de 6 gram zout te blijven.
•Let op zout in zoet. Ook in zoete producten, zoals koekjes, kan zout zitten.

lees verder

•Gebruik je neus. Wanneer je een ananas koopt, ben je misschien geneigd vooral naar de kleur van de schil te kijken. Toch kan een groene ananas ook rijp zijn. Een ananas wordt in tegenstelling tot andere vruchten pas geplukt als ie helemaal rijp is, dus laat je niet misleiden door zijn groene jasje. Bruine plekken zijn wel een teken dat de kwaliteit van de ananas achteruit aan het gaan is. Om de lekkerste ananas eruit te pikken moet je je neus gebruiken: de zoete geur vertelt je welke je moet hebben. Ruikt hij zuur of muf dan heeft ie zijn beste tijd gehad.
•Voelen. Tast de ananas voorzichtig af om te voelen of hij zachte (beurse) plekken heeft. Laat die liggen voor de volgende argeloze koper. Overigens kun je een ananas waarvan de bladeren bruin zijn ook beter niet kopen. Kies een exemplaar met mooie groene bladeren.
•Size doesn’t matter. Het formaat van een ananas heeft geen invloed op de smaak. Bovendien: het gaat erom wat je ermee doet, nietwaar? Zijn gewicht is wel belangrijk. Dus probeer een ananas te kiezen die vrij zwaar is voor z’n formaat. Ik weet het, het is een subjectief gegeven. Maar oefening baart kunst.
•Hoe geler, hoe beter. Bleek mag dan in sommige kringen als chique gelden, maar het vruchtvlees van een ananas moet zo geel mogelijk zijn. De kleur zegt namelijk iets over de hoeveelheid provitamine A of bètacaroteen in de ananas. Dit stofje, dat in het lichaam wordt omgevormd tot vitamine A, verhoogt de weerstand en zorgt voor een mooie huid. Je wordt sneller bruin in de zon en blijft dat ook langer.
•Bewaar ‘m op kamertemperatuur. Een ananas rijpt niet verder na aankoop, maar als je ‘m twee dagen op kamertemperatuur bewaart, wordt ie wel sappiger. Heb je ‘m eenmaal in stukken gesneden, bewaar de stukken dan in een afgesloten bakje in de koelkast en probeer daar zoveel mogelijk sap van de ananas bij te bewaren. Zo voorkom je dat hij uitdroogt.

Wat levert deze zoektocht naar de perfecte ananas je uiteindelijk op?
Een enorme hoeveelheid vitamine C en een grote berg mangaan, een mineraal dat belangrijk is voor je botten. Verder de al genoemde bètacaroteen, vitamine B1, koper plus lekker veel vezels. Daarnaast bevat ananas bromelaïne, een uniek enzym dat het vermogen heeft om eiwitten te splitsen. Om deze reden wordt het gebruikt om (taai) vlees malser te maken. Tegelijkertijd is het door de bromelaïne moeilijk om ananas te verwerken in desserts of drankjes met zuivel. Al snel zie je dat het vocht van de ananas zich afsplitst van de yoghurt of kwark. Het kan overigens wel (zoals in het dessert van deze week), maar je moet het dan snel opdienen want anders ziet het er niet uit. Ik vroeg Mister Sweet alvast naar zijn ervaringen met ananas in desserts en die verklapte dat een dessert met rauwe ananas binnen een paar uur een “zielig plasje met ananas- en roomvocht” is geworden. Hoe het wél lukt, hoor je vrijdag van de toetjesgoeroe zelf.

In ieder geval worden aan bromelaïne allerlei ontstekingsremmende eigenschappen toegedicht en zou de eiwitsplitsende eigenschap goed zijn voor de spijsvertering.
Eet ananas dus veel en vaak, maar in godsnaam niet op je pizza!

lees verder

De açai-bes is al jarenlang een belangrijke voedselbron voor Indianenstammen in het Amazonegebied. De Indianen zouden de bessen gebruiken om scherp te blijven tijdens hun vermoeiende jachtexpedities van enkele dagen. Dat lijkt gek, want hoe voedzaam kan een handje bessen zijn? De açai is dat zeker, hij zit vol vezels en zelfs proteïnen, en levert per 100 gram 90 calorieën. De energiewaarde van de bessen komt echter niet uit suiker, maar vooral uit omega 3-6-9 vetten (je weet wel, de gezonde vetten). Wat de bessen echt indrukwekkend maakt is hun hoge gehalte antioxidanten die veroudering tegengaan. Sommige wetenschappers reppen al van de gezondste vrucht op aarde. En vooralsnog lijkt die stelling waar te zijn. Een recent onderzoek toonde aan dat de antioxidante capaciteiten van de açai-bessen zo sterk zijn, dat ze mogelijk een nieuwe therapie voor hart- en vaatziekten bieden. Ook de ontstekingsremmende werking ervan biedt interessante mogelijkheden.

Als je benieuwd bent hoe verse bessen smaken, dan zul je naar het Amazonegebied moeten reizen want ze zijn hier niet vers te koop. Ze zijn ontzettend kwetsbaar en daarom worden ze na het plukken heel snel ingevroren. Maar voor het sap hoef je het land niet meer uit.

Healthy People verkoopt sinds deze week sap van açai en rode vruchten (je vindt het in het koelvak van de supermarkt). Aangezien ik niet kon wachten mocht ik alvast voorproeven en ik denk dat er ook in mij een potentiële açai-junk schuilt. Ik vond het heerlijk! Het sap is zoet en fluweelzacht en is het best te omschrijven als een zoete bosvruchtenmix met ergens een vleugje chocolade…Maar bovenal gewoon lekker dus! Misschien had ik er voor een goede smaakomschrijving de getrainde neus en smaakpapillen van Mister Beverage op los moeten laten.

Omdat ik gek ben op smoothies en yoghurtdrankjes heb ik het sap meteen ook in de blender gegooid met een scheutje yoghurt en verse muntblaadjes. Dat leverde een superresultaat op (iets frisser dan het origineel en dus lekker bij warm weer). Enjoy!

lees verder

De Britse televisiemaakster Jill Fullerton-Smith maakte voor de BBC een serie waarin de ware feiten over voeding aan het licht werden gebracht. Voor “slechts” zes afleveringen deed ze twee jaar lang onderzoek en werkte ze samen met meer dan vijftig voedingsdeskundigen en een indrukwekkende lijst artsen en onderzoekers. Het boek “The Truth about Food” is een afgeleide van deze serie. Een niet al te dik boek dat toch een redelijk compleet beeld geeft van de voedingsmiddelen die er toe doen. Je vindt in dit boek geen onwaarheden, veronderstellingen, prietpraat en broodjes aap. Door de grondige research staat de informatie als een huis. Het boek is onderverdeeld in zes hoofdthema’s. De hoofdstukken hebben titels als “De grote spermarace, eet voor je leven” en “Zo word je de beste” en zullen zeker ook mannen aanspreken.

Het leuke is dat Fullerton-Smith zelf onderzoeken en experimenten heeft opgezet, daar waar wetenschappelijke bewijzen ontbraken of tegenstrijdig waren. Een mooi voorbeeld is het experiment waarbij werd onderzocht of mannen opgewonden kunnen raken van eten. De proefkonijnen moesten allemaal verschillende geuren opsnuiven terwijl hun penisomvang werd gemeten door een speciaal apparaat. En wat bleek? Bij Britse mannen nam het “penisvolume” met 24% toe na het ruiken van appeltaart. Bij de Amerikaanse mannen nam het penisvolume zelfs met 32% toe na het opsnuiven van de geur van een pompoentaart. Helaas deden er geen Nederlandse mannen mee aan het onderzoek, dus je zult zelf moeten uitzoeken of je baat hebt bij de geur van een Hollandse Nieuwe of jonge Goudse.

The Truth about Food is een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in gezonde voeding, zonder daar al te hysterisch over te willen doen. De informatiedichtheid is groot, maar tegelijkertijd blijft de toon luchtig en relativerend (met hier en daar een Brits grapje).

De Nederlandse vertaling is te koop voor € 24,95.

lees verder

Het witte goud smaakt niet alleen zalig, ook qua samenstelling zou een zaligverklaring op zijn plaats zijn. IJzer, koper, zink, calcium, magnesium, kalium, fosfor en een indrukwekkende hoeveelheid foliumzuur zijn slechts een greep uit al het goeds dat ze te bieden hebben. De vezelrijke structuur helpt trage darmen weer op gang, de rutine beschermt de allerkleinste bloedvaten en meester-antioxidant glutathion zet het afweergeschut van het lichaam op scherp. Al dat goeds zit in een lichtgewicht verpakking van maximaal 20 calorieën per 100 gram. En dan mag je best eten alsof je leven ervan af hangt.

Maar, behandel je je eten slecht, dan is je eten ook niet goed voor jou. Te lang koken is een eerste doodzonde. Je kookt de asperges niet alleen “aan gort” (=niet lekker), maar je kookt er ook veel van de goede stofjes uit. Wees vooral lief voor de kopjes: ze bevatten de meeste voedingsstoffen en zijn ook qua smaak wat het neusje voor de zalm is. Een tweede doodzonde is asperges eten die niet vers zijn. Verse asperges zijn verreweg het lekkerst en bevatten ook de meeste voedingsstoffen. En hoe weet je of ze vers zijn? Zoals Mister Global al schreef: verse asperges piepen als je ze tegen elkaar wrijft en spuiten als je in de onderkant knijpt.

Heb je geen tijd om naar Limburg of Brabant af te reizen voor een maaltje vers gestoken wit goud? Bestel ze dan op www.aspergebestellen.nl. Verser worden ze niet!

Ben je benieuwd naar de lustopwekkende eigenschappen van asperges, lees dan mijn bijdrage van vorig jaar: meer mans met asperges.

lees verder

Voorkom overgewicht
Jammer voor de lekkerbekken hier op cheffen, maar het eerste advies houdt meteen in dat je wellicht minder moet gaan eten. Overgewicht is niet alleen een belangrijke risicofactor voor diabetes en hart- en vaatziekten, maar ook voor verschillende vormen van kanker, zoals alvleesklier-, galblaas,- slokdarm- en nierkanker. Ook voor darmkanker zijn de aanwijzingen vrij sterk dat overgewicht een rol speelt. Bij mannen is de invloed van overgewicht waarschijnlijk zelfs nog groter dan bij vrouwen.
Een tweede voordeel van een slanke lijn: met een gezond gewicht verklein je de kans op suikerziekte. Suikerziekte en het voorstadium daarvan (insulineresistentie) lijken de kans op darmkanker te vergroten. Insuline speelt een rol bij de groei van tumoren.

Ja inderdaad, meer groenten en fruit
Veel groenten en fruit eten verkleint de kans op darmkanker. Volgens Evelien Dekker is nog niet duidelijk of dat nu door de vezels, het foliumzuur, de antioxidanten of andere factoren komt. Maar het is wel duidelijk dat groenten en fruit zeker helpen tegen darmkanker. Veelbelovend in de strijd tegen darmkanker zijn frambozen. Onderzoekers van de universiteit in Ohio voerden een aantal ratten grote hoeveelheden frambozen en injecteerden de beesten daarna met een stof die darmkanker veroorzaakt. De ratten die frambozen kregen, ontwikkelden 80% minder tumoren dan de ratten die geen frambozen kregen. Van de groenten zijn koolsoorten (broccoli!) en groene bladgroenten waarschijnlijk de beste keuzes voor je darm. Groene bladgroenten bevatten veel foliumzuur, een stof die in veel onderzoeken naar darmkanker als preventieve factor wordt genoemd.

Meer calcium
Volgens Evelien Dekker zijn er aardig wat aanwijzingen dat calcium de kans op darmkanker verkleint. Hoe dat nu precies komt, is nog een raadsel. Magere zuivel zorgt niet alleen voor je dagelijkse portie calcium, maar helpt volgens diverse onderzoeken ook overgewicht voorkomen. Met een glas magere melk ben je dus lekker bezig…..

Word een peer
Een betere reden om van je bierbuik af te komen is er niet. Een appelvormig figuur (dus met relatief veel vet in de buikstreek) is ongezonder dan een peervormig figuur (waarbij het vet meer op de kont, heupen en dijen zit). Let op: je kunt dus ook een normaal gewicht hebben, maar nog steeds relatief te veel vet in je buik. Een Europees onderzoek van onder andere het RIVM en het UMC Utrecht toonde aan dat een grote buikomvang of een grote buik in verhouding tot de heupen zeer waarschijnlijk een verhoogde kans op darmkanker geeft. Deze kans is bijna anderhalf keer zo groot voor mannen met een buikomvang van meer dan 102 cm. Mocht je je buikomvang willen meten: leg het meetlint net onder de navel rond je middel.

Minder rund en varken, vaker vis
Als je meer dan 160 gram rood vlees (varkensvlees en rundvlees) per dag eet, heb je 35% meer kans op darmkanker. Dit ontdekten dezelfde Europese onderzoekers die ook het belang van een peervormig figuur vaststelden. Het is nog niet helemaal duidelijk waarom grote hoeveelheden rood vlees slecht zijn, maar waarschijnlijk komt het door het haem-ijzer, een vorm van ijzer die alleen in rood vlees voorkomt. Wit vlees, zoals kip en ander gevogelte, heeft geen invloed op darmkanker. Omega-3 vetten in vette vis (haring, makreel) beschermen zeer waarschijnlijk tegen darmkanker. Blief je geen vis? Eet dan walnoten, lijnzaad(olie), groene bladgroenten of de met omega-3 verrijkte eieren.

Minder (hard) drinken
Meer dan drie glazen alcohol per dag vergroot de kans op kanker in het spijsverteringskanaal, waaronder de darm. Het maakt daarbij niet uit welke soort je drinkt: bier, wijn en sterke drank zijn allemaal bad news voor je darmen. En om het echt ongezellig te maken: roken is uiteraard uit den boze.

lees verder

•De gezondste vruchtensappen zijn uiteraard degenen die je zelf perst, maar een goed alternatief zijn de versgeperste sappen in het koelvak. Vers sinaasappelsap bevat bijvoorbeeld ongeveer 50% meer vitamine C dan de geconcentreerde sappen die niet gekoeld staan. Kies bij voorkeur de varianten met vruchtvlees.
•Let op: niet alles in het koelvak is versgeperst. Dus zoek op de verpakking naar de aanduiding “versgeperst”. In het koelvak staan ook geconcentreerde vruchtensappen. Niet vers dus, maar de fabrikanten willen je graag doen geloven dat ze dat wel zijn door ze in het koelvak te zetten. Je betaalt voor deze “versbeleving” zelfs meer dan voor eenzelfde sap dat niet gekoeld staat (CoolBest).
•Zoek je naar goedkopere alternatieven, dan zijn de geconcentreerde vruchtensappen prima. De vruchtensappen zijn eerst ingekookt of ingedampt. Daarna wordt er aan dit concentraat weer water toegevoegd. De meeste geconcentreerde vruchtensappen bevatten nog een aardige hoeveelheid vitamine C. Uitzonderingen zijn geconcentreerd appelsap en druivensap. Als je een gezond sapje wilt, kun je deze twee beter laten staan.
•Voor biologisch moet je doorgaans iets dieper in de buidel tasten. Maar check altijd eerst de verpakking, want ook biologische sappen zijn soms van concentraat gemaakt.
•Let op suiker. De meeste fruitsoorten zijn van zichzelf zoet genoeg, dus als er suiker aan toegevoegd is, zou ik het persoonlijk niet kopen. Is onnodige dikmakerij. Berucht zijn de “dubbeldranken”.
•Na het openen van de fles of het pak begint het sap zijn vitamine C te verliezen. Bij zure sappen, zoals grapefruitsap, is dat ongeveer 2% per dag. Door te schudden gaat het verlies van vitamine C sneller.
•Vruchtensappen met vruchtvlees bevatten meer vezels en zijn dus beter voor je stoelgang en je darmen.
•Kies je een vruchtensap met extra vitamine C, bedenk dan dat nooit even gezond kan zijn als het eten van vers fruit. Het is namelijk niet alleen de vitamine C die vruchten gezond maakt. Er zijn vele gezonde stofjes in fruit die niet in die sappen gestopt worden (zoals bioflavonoïden). Vers fruit is dan ook altijd gezonder dan een vitamine C-pil of sap met toegevoegde vitaminen.

lees verder

Relativiteitstheorie
Ik ben nooit zo’n voorstander van angstzaaiende berichten over eten. Eet niet dit, want dan krijg je kanker, eet niet zus, want dan krijg je zwemmerseczeem, drink niet zo want dan doet je lever “pang” of je botten doen “krak”. Zeker als het om groenten of fruit gaat vind ik deze berichten al snel wat Amerikaans en dus hysterisch. Wij Nederlanders eten ondanks de campagnes nog veel te weinig groenten en fruit (is kankerverwekkend), maar we lijken ons soms meer zorgen te maken over wat we wél binnenkrijgen dan niet. Ik betrap mezelf daar ook wel eens op. Ik ben uiteraard geen voorstander van gifstoffen in je eten, maar er zijn toxicologen die zeggen dat het eten van voldoende groenten en fruit zwaarder weegt dan de gevolgen van de eventuele schadelijke stoffen die je binnenkrijgt door het eten van groenten en fruit. Lees de vorige zin nog eens door en hou deze relativerende theorie in je achterhoofd bij de volgende uitleg.

Van nitraat naar nitriet
Nitraat is een stofje dat in drinkwater en groenten voorkomt. Het is in principe niet schadelijk. Helaas wordt nitraat op een gegeven moment omgezet in nitriet. Dat gaat vanzelf, bijvoorbeeld door de groente te bewaren, te verwarmen maar ook tijdens het eten zelf. Nitriet is alweer een stukje minder onschadelijk dan nitraat, want het vermindert de beschikbaarheid van zuurstof in het bloed omdat de zuurstof meer aan de rode bloedcellen blijft “kleven”. Vooral bij baby’s kan dit mogelijke zuurstoftekort voor zeer gevaarlijke toestanden zorgen (blauwe baby’s). Bovendien is in dierproeven gebleken dat nitriet mogelijk kankerverwekkend is. Het is echter nog niet bewezen dat nitriet voor mensen ook kankerverwekkend is.

Een gifbeker mengen....
Het wordt een ander verhaal als je bij de nitraatrijke groenten vis of schaal- of schelpdieren gaat eten. In principe ben je dan bezig met het mengen van een kankerverwekkende gifbeker. Hoe komt dat? Nitriet reageert in een zure omgeving met bepaalde eiwitten (aminen), die in vis en schaal- en schelpdieren voorkomen. Nu is er bijna geen omgeving zo zuur als je maag, dus dat wil wel. Nitriet vormt samen met de aminen kankerverwekkende nitrosaminen die je DNA beschadigen. Daar ga je dan met je goede gedrag. Eet je meer vis en groenten, is het weer niet goed. Niet helemaal, want de vorming van nitrosamines wordt ook weer tegengegaan door vitamine C. (Zie daar het nut van de relativerende introductie hierboven).

Wel wortelen, geen spinazie bij de vis
Gelukkig zijn er een heleboel groenten die je wel in combinatie met vis kunt eten. Nitraatarme groenten zijn bijvoorbeeld: asperges, aubergine, bloemkool, broccoli, doperwten, knolselderij, komkommer, koolraap, paprika, prei, rodekool, savooienkool schorseneren, snijbonen, sperziebonen, spruiten, tomaten, tuinbonen, uien, witlof, witte kool, wortelen.

Nitraatrijke groenten zijn onder andere: andijvie, bleekselderij, postelein, raapstelen, waterkers, rode biet, sla, spinazie, spitskool, Chinese kool, koolrabi en venkel.

Broccoli altijd!
Dus Rolf, je hoeft niet direct naar de huisarts te rennen omdat je venkel in combinatie met vis hebt gegeten. Zo’n vaart loopt dat allemaal niet. Maar voortaan dus liever bergen broccoli bij je vis, dan venkel, spinazie of sla. Bovendien is broccoli –net als bloemkool- een echte kankerbestrijder. Vooral op het gebied van longkanker zijn de onderzoeken veelbelovend.

lees verder

De centrale gedachte achter het dieet van Robert Atkins is dat je zo veel mogelijk koolhydraten uit je eetpatroon moet schrappen. Dat betekent zo min mogelijk brood, graanproducten, aardappelen, rijst en pasta. Ook groenten en fruit zijn in het dieet maar beperkt toegestaan. Vet en eiwit maken dus een relatief groot deel uit van het voedingspatroon. Dat je met dit dieet afvalt is dus duidelijk geworden door het Amerikaanse onderzoek. Maar is dit wel een gezonde manier om af te vallen?

Eiwitten, koolhydraten en vetten zijn de bouwstenen (macronutriënten) van onze voeding. We hebben ze alledrie nodig voor energie, opbouw van lichaamscellen, een soepele spijsvertering, zenuwimpulsen, enzovoort. De macronutriënten zijn voor ons lichaam onmisbaar. Allemaal. Zelfs vet dat vaak als dé boosdoener bij overgewicht wordt gezien is essentieel voor het lichaam. Zonder vet zouden onze lichaamscellen geen membranen hebben, zouden we geen hormonen kunnen aanmaken en zouden we allemaal een doffe kop met haar hebben.

Verschillende diëten, zoals Atkins, verstoren de balans tussen de macronutriënten. Bij de ene dieetgoeroe mag je bijna geen vet, bij de andere bijna geen eiwit of mag je bepaalde combinaties niet eten. En nu zeg ik met mijn boerenverstand dat dat niet goed voor je kan zijn. Het Atkins dieet levert bijvoorbeeld minder vezels, minder vitamines en minder mineralen dan een normaal eetpatroon waarin alle macronutriënten vertegenwoordigd zijn. En er zijn inmiddels stapels onderzoeken waaruit blijkt dat groenten en fruit belangrijk zijn om kanker te voorkomen, dat vezels (bijvoorbeeld in graanproducten) helpen tegen darmkanker, diabetes én –nu wordt het interessant- overgewicht. Met andere woorden: met Atkins kun je een gezond gewicht bereiken, maar of dat op de beste manier gebeurt is op z’n zachts gezegd twijfelachtig. En dat geldt ook voor alle andere diëten waarbij strenge restricties worden opgelegd.

In Nederland is Atkins inmiddels wat minder populair en worden vooral de boeken van het blonde orakel Sonja Bakker verslonden. Natuurlijk val je af met het crash-dieet van Sonja, want je beperkt de hoeveelheid calorieën die je op een dag naar binnen werkt gigantisch. Waarom dat alleen met merkproducten kan is mij overigens een raadsel, je zou er bijna iets van gaan denken. Tegelijkertijd waarschuwen diëtisten dat je door de lage hoeveelheid calorieën ook weer minder vitamines, mineralen e.d. binnenkrijgt. En bovendien: hoe lang is zo’n dieet vol te houden? De ervaring leert dat strenge diëten je op langere termijn niets opleveren. Slechts een berg frustratie en wellicht zelfs –door het beruchte jojo-effect- een nog dikkere buik. Alleen Sonja wordt er blij van (als ze het saldo van haar bankrekening checkt).

Wat nu de beste manier is om af te vallen zal nog lange tijd een onderwerp van discussie blijven. Meer bewegen en minder snaaien lijkt vooralsnog de beste aanpak.

lees verder

Uiteraard zijn verse groenten en fruit altijd het lekkerst. Toch kun je door de uitvinding van Birdseye het hele jaar door verse seizoensgroenten eten. En je hoeft daar je neus absoluut niet voor op te halen. De meeste groenten worden dezelfde dag dat ze van het land komen al ingevroren, terwijl “verse” producten er soms een paar dagen over doen voor ze bij de groentewinkel te koop zijn. Een bijkomend voordeel van dit snelle invriezen is dat er maar weinig van de voedingswaarden (vitaminen e.d.) en smaak verloren gaat.

Als je zelf groenten wilt invriezen, moet je ze eerst even blancheren. Je voegt de groente toe aan kokend water en brengt het water snel weer aan de kook. Zodra het water kookt haal je de groenten uit de pan en laat je ze direct afkoelen onder koud kraanwater. Hierdoor zet je de enzymen die het normale rottingsproces veroorzaken op non-actief. Fruit hoef je niet te blancheren, maar sommige fruitsoorten moet je wel even schillen. En ingevroren fruit is heerlijk in de blender met een scheut yoghurt. Dus weg met de pizza's, maak plaats voor groenten en fruit in je vriesvak.

Daarnaast kan je diepvries je behoeden voor het weggooien van grote hoeveelheden eten, iets wat wij Nederlanders volgens onderzoek massaal doen. Goed verpakte kliekjes kunnen wel een maand lekker blijven in de diepvries.

Vind je ineens donkere harde of droge plekken op je ingevroren eten dan is dat geen permafrost. Dit verschijnsel heet vriesbrand. Het ontstaat op plekken waar het vocht uit het product is getrokken door verdamping van ijskristallen, bijvoorbeeld door een kapotte verpakking. Schadelijk is het niet, maar lekker is anders. Je kunt het voorkomen door luchtdichte verpakkingen te gebruiken.

lees verder

Een grog is dus officieel een drankje van water en rum, maar uiteraard kun je er ook jenever, cognac, citroenjenever of voor mijn part grappa ingooien. Het is maar net wat je in huis hebt. Zelf vervang ik de suiker meestal door honing, want dat is lekker zacht voor de keel. Bovendien is geraffineerde (witte) suiker niet goed voor je afweersysteem. Een geneeskrachtige honing is de uit Nieuw-Zeeland afkomstige Manuka-honing. Het wordt steeds vaker verwerkt in brandwondenzalf omdat het bacteriën doodt en de wonden mooi laat genezen. Daarnaast is het heel geschikt bij keelontsteking, omdat het dus verzachtend en antibacterieel is. Ik vond de Manuka-honing laatst bij “De Tuinen”, maar het zal ongetwijfeld ook bij andere natuur- en reformwinkels te vinden zijn.

Gelukkig is het er dit jaar nog niet van gekomen, maar als ik een grog maak, dan doe ik dat als volgt:
•Het sap van een halve citroen in een glas of beker
•Kokend water erbij
•Zakje kamillethee laten trekken (kalmerend, antibacterieel)
•Eventueel een scheut sterke drank (dus rum, jenever,cognac of whatever)
•Een flinke eetlepel (Manuka)honing. Ik laat het water altijd eerst een beetje afkoelen voordat ik de honing erbij gooi, want ik heb wel eens gelezen dat honing zijn gezonde eigenschappen verliest in kokend water. En dat zou zonde zijn. Maar laat de grog niet lauw worden, want de temperatuur is belangrijk. Hoe heter, hoe beter.
•Een beetje kaneelpoeder (want lekker en ook antibacterieel).

Ik ben altijd nieuwsgierig naar huis-tuin-keukenmiddeltjes, dus als jij een betere en lekkerdere grog maakt dan hoor ik het graag!

lees verder

Kokosnoten voorzien vele volkeren van vlees, melk en olie en worden dankbaar ingezet in vele traditionele geneeswijzen. De lijst van ziekten waarbij ze preventief of genezend op de een of andere manier betrokken zijn lijkt haast eindeloos. Toch gebruiken al die verschillende genezers over de hele wereld kokosproducten vooral tegen infectieziekten waar bacteriën, schimmels, virussen of parasieten (zoals wormen) bij betrokken zijn. En dat is geen toeval. Kokosnoten, en dan vooral kokosolie, zijn ware microbendoders en geven ernstig verzwakte mensen nieuwe kracht en energie.

Kokosolie is rijk aan laurinezuur een verzadigd vet dat ook voorkomt in moedermelk. En als de schepper of Moeder Natuur het vet goed genoeg vindt voor baby’s dan kun je er natuurlijk donder op zeggen dat het spul gezond is. Toch werden alle verzadigde vetten jarenlang over één kam geschoren: verzadigde vetten zouden allemaal slecht zijn voor je cholesterol en dus hart- en vaatziekten in de hand werken.

Inmiddels is duidelijk dat laurinezuur het cholesterol dan wel verhoogt, maar dat dat vooral komt doordat het goede cholesterol (HDL) stijgt. Dit goede cholesterol is nodig om het slechte cholesterol uit de bloedvaten af te voeren. Het slechte cholesterol (LDL) stijgt niet door het gebruik van kokosolie. Kokosolie is inmiddels gerehabiliteerd en bovendien raken steeds meer wetenschappers geïnteresseerd in zijn vermogen (vooral door laurinezuur) om allerlei ziekmakers te doden. Daarom zijn kokosproducten ideaal tijdens een verblijf in de tropen en wellicht de remedie tegen diarree-drama's als Montezuma's Revenge of Delhi belly. Tegelijkertijd kan het kokosvlees je ook helpen als je stoelgang juist niet op gang komt. Sla de pruimen eens over en kraak een kokosnootje: het vlees bevat maarliefst 13,6 gram vezels per 100 gram.

En ja, dat kraken van zo'n bruine harige noot, hoe ga je dat aanpakken? Doe je het a la Expeditie Robinson met een groot kapmes of kies je voor de McGyver-methode en gebruik je een spijker? Als je weet hoe met moet, ziet het er nogal stoer en masculinair verantwoord uit. Dus zorg vooral voor vrouwelijk publiek! Succes gegarandeerd!

lees verder

Dat zou allemaal niet zo erg zijn als mannen zouden beschikken over een ijzersterk reukorgaan. Maar helaas, ook bij het uitdelen van de neuzen stonden de mannen achteraan. “Nee hoor schat, die Babi Pangang is niet zuur. Dat is zoetzuur.” Het is maar goed dat het voeden van baby’s nog veelal een vrouwentaak is, want als we het aan de mannen zouden overlaten dan kon het wel eens verkeerd aflopen voor veel kinderen.

Mannen zijn daarentegen veel visueler ingesteld dan vrouwen. En bacteriën zijn met het blote oog meestal niet te zien. De man kijkt naar zijn pizza van twee dagen geleden. De pizza ziet er nog steeds uit als pizza, dus de pizza is goed. Voila, de dodelijke combinatie. De man en zijn kliekjes.

Ben jij ook zo’n visueel ingestelde man die het leuk vindt om nieuwe planten- en diersoorten te kweken in z’n ijskast, dan heb ik nog een leuk experiment voor het weekend. Het is afkomstig uit het boek de Vergankelijkheid van Midas Dekkers: Zet een schol half onder water (liefst zout) weg in de koelkast. Ga af en toe in het pikkedonker naar je vis kijken en sta na ongeveer een dag verbaasd: de vis geeft licht! Het zijn natuurlijke bacteriën die dat doen. Zoals sommige mensen smakken bij het eten, geven zij er licht bij.

Ben je na het lezen van bovenstaand gruwelverhaal tot inkeer gekomen, dan kun je op http://www.voedingscentrum.nl/voedingscentrum/Public/Dynamisch/hoe+eet+ik+gezond/bewaren/kliekjes.htm zien hoe je jouw doggybag avonturen zo veilig mogelijk kunt houden.

En bij twijfel: in de Kliko. Dat ding heet niet voor niets zo.

lees verder

Uit recent onderzoek van de universiteit van Wageningen en het RIVM is gebleken dat mannen die dagelijks tien gram pure chocolade eten, 50% minder kans hebben om te overlijden aan hart- en vaatziekten! En dat is echt heel veel! Deze mannen hebben een lagere bloeddruk en soepelere bloedvaten. De gunstige effecten van cacao op de gezondheid zijn te danken aan flavonolen, een bepaalde soort –ja, daar zijn ze weer- antioxidanten.

Bovendien -en nu spreek ik als vrouw en dus ervaren chocolade-eter- is er geen enkel voedsel dat voor zo'n gelukzalig gevoel kan zorgen als chocolade. Wat let je nog...
Fijne kerstdagen!

lees verder

In een ruig en onherbergzaam landschap als dat van Tibet moet je zuinig met je vee omgaan. De Tibetanen doen dat dan ook nog steeds trouw, ondanks de grote veranderingen (zoals vervuiling) die de komst van de Chinezen met zich heeft meegebracht. De yaks, de grote pluizige knuffelrunderen die je zelfs op het basecamp van Mount Everest aantreft, zijn met hun dikke vacht perfect bestand tegen de snijdende kou in de winter. Met hun kleine hoefjes klauteren ze met gemak door het bergachtige landschap, ze hebben minder voedsel nodig dan een koe en aan het leven op grote hoogte zijn ze al duizenden jaren gewend. Zoals gezegd gaan de Tibetanen dan ook heel zuinig met hun trouwe metgezellen om: er gaat niets van het dier verloren. Zelfs de mest van de yaks wordt tot een soort pannenkoekje geplet en gedroogd en als een soort briket gebruikt om de huizen warm te stoken.

Van de yakmelk maken de Tibetanen grote klompen boter die ze –om het even plat te zeggen- overal doorheen donderen. Mijn eerste “kopje thee” in de hoofdstad Lhasa zal ik dan ook niet snel vergeten. Terwijl ik mijn neus vol enthousiasme boven het theekopje hing om de geur van thee op te snuiven, waande ik mij ineens bij de olifanten in Artis. De yakboter smaakt m.i. namelijk naar beest en dierentuin, anders zou ik het niet kunnen omschrijven. De nieuwsgierige Tibetanen die zich om ons heen hadden verzameld konden hun lol niet op toen ze ons weinig enthousiast van onze “thee” zagen nippen.

Het yakvlees is van een zeer goede kwaliteit. Het bevat weinig vet en is heel sappig. De Tibetanen eten het niet alleen vers, maar zijn ook dol op gedroogd vlees. In het kookboek van David-Neel staan hele “boeiende” recepten met yakvlees, zoals bloedsoep, bloedworst en chayip. Chayip is het best te omschrijven als vlees van een dier dat een maand lang begraven heeft gelegen en daarna weer is opgegraven. Eet smakelijk!

Alexandra David-Neel, Tibet aan Tafel, uitgeverij Sirius en Siderius

lees verder

Kun je momenteel makkelijk uit je bed komen ’s morgens?
a. Ja hoor! Ik ben vaak al voor de wekker gaat wakker.
b. Het gaat wel, maar niet van harte.
c. Ik ben momenteel met geen mogelijkheid m’n nest uit te krijgen.

Waaruit bestaat je ontbijt?
a. Gewoon iets lekkers en gezonds.
b. Brood met zoet beleg of iets anders met veel suiker.
c. Ik had nog pepernoten en chocoladeletters over en die zijn gesneuveld bij het ontbijt.

Je kijkt naar buiten en denkt
a. What a wonderful world
b. Ik zal blij zijn als het weer lente wordt.
c. Tijd voor een dutje.

Hoe gaat het met je sociale contacten?
a. Goed hoor, net als altijd.
b. In de winter blijf ik toch eerder lekker binnen op de bank.
c. Ik heb momenteel weinig zin in mensen. Heb geen zin om “gezellig” te moeten doen.

Hoe zit het met je energievoorraad?
a. Net zo energiek als altijd.
b. Ik ben minder energiek dan normaal.
c. Ik ben net Geer en Goor: ik heb nergens de kracht voor.

Hoe tolerant ben je momenteel?
a. Niet anders dan anders.
b. Ik kan momenteel iets minder hebben van mensen.
c. Suffe vraag. Flikker op met je klote-tolerantie.

Wat is een winterdepressie?
Een winterdepressie is een tijdelijke toestand die wordt gekenmerkt door prikkelbaarheid, een grote behoefte aan slaap (slecht opstaan ’s ochtends), minder zin in sociale contacten, minder energie en meer zin in zoet. De oorzaak is een kleinere hoeveelheid daglicht.

Vooral a’s
Je hebt waarschijnlijk nergens last van. Meer of minder zonlicht heeft weinig invloed op jou.

Vooral b’s
Het lijkt erop dat de winter wel enigszins invloed op je heeft. Je hebt meer zin in zoetigheid dan normaal, bent wat minder energiek, je ergert je sneller of je slaapt meer dan normaal. Probeer zoveel mogelijk zonlicht mee te pikken. Maak vaker een wandelingetje of ga buiten sporten. Probeer niet te veel te snoepen en zorg voor een licht huis.
Verder maar hopen dat het weer snel lente wordt.

Vooral c’s
Je zou wel eens een winterdepressie kunnen hebben, want echt vrolijk en energiek ben je momenteel niet. Lichttherapie zou voor jou wonderen kunnen doen. Hierbij zit je voor een speciale lamp die daglicht nabootst. In korte tijd krijg je dan een grote hoeveelheid licht mee en word je energieker, vrolijker en heb je minder behoefte aan slaap. De lampen zijn te huur maar ook voor ongeveer 350 euro te koop.

lees verder

"Maar meneer, antibiotica werken alleen tegen bacteriële infecties. Griep en verkoudheid worden veroorzaakt door een virus, antibiotica hebben dus geen zin."
“Hoezo wilt u mij die kuur niet geven. Heeft dit met de bezuinigingen in de zorg te maken ofzo?”

Arme dokters. Het terughoudende antibioticabeleid van de Nederlandse artsen is nu juist de reden dat we in Nederland veel minder resistente bacteriën hebben dan in het buitenland, maar dat terzijde.

Een dokter kan weinig doen bij griep en verkoudheid. Een beetje zelf dokteren kan geen kwaad, bijvoorbeeld met tijm. Tijm wordt in dit weekmenu gebruikt als stoofkruid, maar daarnaast is het weer een van de mooie medicijnen die moeder natuur ons te bieden heeft. Tijm is desinfecterend, slijmoplossend, hoestprikkeldempend en werkt samentrekkend (dus tegen zwellingen). Een mooi pakket eigenschappen tegen keelpijn. Je kunt de kant-en-klare siroop gewoon bij drogisterij of apotheek kopen, maar ook leuk is om het zelf te maken. (Doet het goed bij de vrouwen, zo’n zorgzame man…..)

Wat heb je nodig?
• 100 g verse, goed gewassen tijm
• 200 g rietsuiker
• 6 dl water
Kook de tijm ongeveer een kwartiertje zachtjes door. Daarna zeef je het ingekookte prutje zodat alle blaadjes en takjes eruit zijn. Voeg dan de rietsuiker toe en laat weer een kwartiertje zachtjes inkoken.

Dit doe je dus voortaan als griep- of verkoudheidsvirus toeslaat. Dan kun je je huisarts mooi met rust laten.

lees verder

Binnen de medische wereld is er een algemene regel –vooral populair onder de cardiologen- om vlees in gezond en slecht in te delen: Eet liever alles dat rent (wild), vliegt (gevogelte) of zwemt (vis) dan vlees van een dier dat heeft stilgestaan of gelegen in wei of stal (varken, kip of koe uit de bio-industrie). Deze vleessoorten hebben minder invloed op je cholesterol en zijn dus beter voor je hart en bloedvaten. Verder bevatten patrijs en fazant veel meer selenium dan bijvoo