“Grappa? Van dat muffige bleke spul dat een (welkom) gaatje in je maag brandt na te copieus dineren..., toch?” Laat het ze bij de Marolo’s in Alba niet horen! Want vlakbij dat stadje (ook wel bekend van de Ferrerofabriek) werd in 1977 de Distilleria Santa Teresa dei Fratelli Marolo opgericht. Geestesvader en meester-distillateur Paolo Marolo kreeg als docent aan de beroemde Alba - Academie voor oenologie de droom om kwaliteitsgrappa uit Piemonte te produceren. Artisanale grappa welteverstaan. In tegenstelling tot zijn industriële tegenhanger wordt dit distillaat uit de schil en pit van de druif enkel tussen september en december gemaakt.

Toen ik van de zomer nieuwsgierig kwam rondneuzen was het dus angstvallig stil rondom de distilleerderij. Nou was ik dit wel gewend uit de whiskywereld, alwaar de zomer vaak als ‘silent season’ fungeert voor het plegen van het nodige technische onderhoud aan de distilleerderij. Maar bij Marolo kun je beter spreken van een ‘busy quarter’. Het is puur een kwestie van het volgen van de wijnkalender.

Bij Marolo rekenden ze zichtbaar niet op zomerse bezoekers. Na enig aandringen in mijn minst slechte Italiaans worden Mr and Mrs Liquor toch toegelaten tot de distilleerderij. In een soort gebroken Itanglicaans krijg ik te horen hoe Paolo Marolo als één van de eersten de 'Mono Vitigno' grappa's (grappa gestookt uit één enkele druivensoort) produceerde. En waarvan anders dan van de wereldberoemde Piemonteese druivensoorten?! De Nebbiolodruiven vormen de basis voor Marolo’s kroonjuwelen (Grappa di Barolo) in het assortiment. Verder biedt Marolo ook grappa van Dolcetto en minder courante druiven zoals de Arneis, Brachetto en de Pelaverga. In lijn met het oogstseizoen begint Marolo in september met de Moscato, om door te schakelen naar de Dolcetto in oktober en november terwijl het slotakkoord voor de Nebbiolo is.

Net als bij whisky wordt de oudere grappa bij Marolo gelagerd op houten vaten. Na verloop van tijd geeft het hout kleur aan het distillaat. Zeker de lang gelagerde Nebbiolo grappa’s kunnen je donkeramber toefonkelen. Anders dan bij whisky verwisselt dit soort grappa veelvuldig van vat gedurende de lagerperiode en blijft het zeker bij de oudere grappa's niet alleen beperkt tot eikenhouten vaten. Sinds een paar jaar worden sommige grappa’s bij Marolo opgevoed in 'barriques'. Serieus kijkend wijst onze gids naar de verzegelde ruimte waar het kostbare vocht ligt te rijpen. De toegang tot het heilige der heiligen wordt gecontroleerd van staatswegen en biedt de consument de zekerheid dat er niet is gesjoemeld met de opgegeven leeftijd van de grappa.

In de productieruimte valt de kleinschaligheid van de distilleerderij op. Kleine ketels en kolommen met afgewisseld koperen en rvs onderdelen. De wijze van distilleren verschilt echter niet zo veel van de gemiddelde whisky- of jeneverstokerij. Een onderscheidend detail bij Marolo is de wijze van verhitten. Om te voorkomen dat de resten van pitten en schillen gaan aanbranden in de ketel wordt de hele boel ‘au bain marie’ verwarmd. Uiteindelijk gebruikt Marolo 100 kg schillen en pitten voor ongeveer 8 liter grappa... Net als bij jenever kan de grappa iets worden aangezoet met suiker tijdens het productieproces.

Na een krap uur kijken, wijzen en over en weer praten met handen en voeten komen we toe aan het aangenaamste onderdeel: ruiken en proeven. De behoorlijk rappe vogelvlucht door het assortiment begint met enkele kleurloze (niet gelagerde) expressies, Grappe di Arneis, Moscato en Barbaresco. Arneis is strakker en droger maar bevat evengoed gedroogd fruit en licht geparfumeerde tonen die in de Barbaresco het duidelijkst naar voren komen. M’n smaakpapillen zijn weer gewend aan het alcoholpercentage en klaar voor de oudere broertjes uit het rek. De 5-jaar oude goudkleurige Moscato (42% vol) heeft een mooie donkergouden kleur met een aangename neus van fruit en verrassend frisse venkel. De smaak verraadt onmiskenbaar de voormalige huisvesting van deze zachte grappa: vanille van het eikenvat.

Terwijl ik nog nasmakkend alle smaken van de mondvullende Moscato probeer te duiden, worden de 9-jaar, 15-jaar en 20-jaar oude Grappa di Barolo alweer ingeschonken. Stuk voor stuk, heerlijk intense grappa’s die associaties oproepen met complexe whisky, cognac, maar zeker ook Barolowijn. Weldadige geuren van frisse most en rozijnencake bereiden mij voor op diepe en robuuste smaken van cacao, noten, leer en aangename tannines. Het is redelijk zeldzaam hoe lang de smaak van de 20-jaar oude Grappa di Barolo zich blijft ontwikkelen in mijn mond. De daaropvolgende glimlach lijkt permanent in mijn gezicht gegriefd tot het moment dat ik weer naar buiten sta en de prikkelende middagzon mij ruw op de feiten drukt. Met een krat van het wonderspul en een licht hoofd stap ik naast Mrs Liquor in de auto. Op weg naar meer wijn, brood, kaas en... Nutella.

Grappa van Marolo kun je krijgen bij de beter gesorteerde slijterij.