Probleempje: de inwoners van de Durban-townships zijn niet al te happig op witneuzen met supersized camera’s die komen loeren naar hun krottenleven, zegt onze gids Chike.
De stad kent daarom in tegenstelling tot andere grote steden in Zuid-Afrika geen township tours, althans niet meer.
Te veel overvallen en carjacking. Verduidelijkt hij.
Chike kent evenwel iemand in het township Inanda, en die wijk is veilig.
Erdoor loopt bovendien een heritage trail; de grond is er doorvoed met geschiedenis.
Het wiegje van eerste ANC-president stond er; Nelson Mandela stopte er zijn stembiljet in een gleuf tijdens de eerste vrije verkiezingen van Zuid-Afrika; en Mahatma Gandhi woonde 21 jaar in Inanda waar hij de gronslag legde van zijn filosofie van actieve geweldloosheid.
We hebben dus een excuus om de townshiphabitat te observeren.
Ghandi’s voormalige denkpaleis staat bovenop een heuvel.
Rondom liggen gammele huisjes van hout, leem en golfplaat, en staat een school met een klas.
Alle leerlingen gaan voor ons naast hun tafeltje staan en zingen met hun hand op hun hart het Zuid-Afrikaanse volkslied.
Een op de drie heeft aids, hoorde ik eerder van een zuster uit de HIV-hulppost.
Dan lopen we verder langs nog meer krotten.
Uit de ramen klinkt rapmuziek. In een winkeltje kopen we frisdrank, en dan vinden Chike en zijn kennis het mooi genoeg geweest.
Ook de kindertjes lachen iets minder enthousiast naar Rob, hoe hard die ook smile, smile, smile naar hen roept en ze daarna naar de achterkant van zijn digicamera laat kijken.
Nog een marktje doen, vraag ik Rob.
Chike rijdt naar een markt.
“Ik moet de mensen eerst toestemming vragen of jullie hier wel mogen rondlopen. Blijf maar beter even dan in de auto zitten.”
Voor het geval we het waren vergeten: we zijn in een township, op gevaarlijk terrein. Zomaar wat gidsloos daar rondlopen of fotograferen, vraagt om overvallen en carjacking, bedenk ik, terwijl we alsmaar dieper tussen de golvende krotten- en hutjesheuvels verdwijnen.
Ik kijk naar Rob die stevig zijn fototas vasthoudt.
Binnen in de auto wordt het alsmaar warmer, en dan mogen we naar buiten om te doen wat we moeten doen.
Even later stopt Chike aan het eind van een doodlopende straat.
Ik probeer mijn gedachten te sluiten voor mogelijke metaforen.
“Hier zit een slager, herinner ik me. Ik denk dat hij straks de grill aandoet voor de lunch. Misschien leuk voor jullie artikel.”
We stappen uit.
Chike loopt met een iets versneld pasje naar een huis omringd door tralies met erop prikkeldraad.
Voor het huis staat een zwart geblakerde gril.
Schuin ervoor zitten drie mannen te kaarten.
Ze kijken ons grimmig aan.
Rob wijst op een bord dat boven de voordeur van het huis hangt.
Gunfree zone, staat erop.
Hij moet mij horen slikken.
Op de gril gaat zo kip, zegt Chike.
Kogelvrije kip, fluister ik.
De slager komt ons met een enorm vleesmes tegemoet en kijkt ons priemend aan.
“De kippetjes worden zo geslacht”, zegt hij met bloeddorstige blik.
Chike lacht een lach die overgaat in een taal die ik niet versta.
De grimmige kaartlezers krijgen evenzo grijnsrimpels.
Rob bekijkt het prikkeldraad, de zwartgeblakerde grill en het huis waar getuige de roetuitslag ook wel eens een binnenbrandje heeft gewoed; de bewoners van Inanda zijn wellicht snel aangebrand.
“Niet fijn om te fotograferen”, zegt Rob, maar ik knip wel wat. Blijven die jongens daar misschien ook rustig.”
Dus roept hij smile, smile, smile tegen iedereen en stappen we weer in de bus.
“Niet echt een fotogenieke plek hè”, zegt Chike terug in de auto.
Zijn tanden hebben ineens een Colgate-glans.
“Gelukkig wel gunfree”, antwoord ik.
Daarna rijden we verder, in vliegende vaart richting het Hluhluwe-Umfolozi Park waar om half vijf een tochtje langs de Big Five wacht. Dat is ruim drie uur rijden, en omdat we iets te lang in het township zijn gebleven, wordt half vijf krapjes aan.
Dus scheuren we door een landschap dat dan lijkt op de Veluwe, dan op Java, en dan de Amerikaanse Mid-West.
Ter hoogte van de Mid-West beginnen onze magen safarigeluiden te maken.
We hadden beter de kogelvrije kip niet kunnen overslaan.
Chike hoort ons geknor en neemt de afslag naar Matubatuba, een drukke marktplaats. Langs de straten in het centrum staan overal bbq-roosters te walmen.
“Gunfree hè”, lacht Chike opnieuw met een Colgate-smile.
We zeggen maar even niks.
Parkeren blijkt evenwel in Matubatuba onmogelijk.
Chike kent een alternatief, en dat is een shopping mall met ketenrestaurants.
Maar ook bij de locale vestiging van Nando’s is het spits.
De rij wachtenden begint al buiten, en dat geeft mij uitgebreid de tijd het menu te bestuderen dat boven de bestelbalie hangt: kipburgers, gemarineerde kip stripes met gepeperde rijst, pita kip, en een ¼, ½ of hele hen.
Erboven staat dat ‘Peri-Peri is rumoured to be something of an afrodisiaca. However, Nando’s restaurants are specifially designer for eating, so we do ask that you wait until you get home!’
Misschien dat mannen en vrouwen met half aangegeten zakjes daarom zo snel naar buiten lopen.
Na 15 minuten bestel ik twee halve kippen met perinaise en twee flesjes bronwater en twee flesjes cola.
Van het baliemeisje krijg ik een bon met een nummer, en ik kijk toe hoe tientallen platgeslagen kippen met grilstreepjes vanaf de bakplaat steeds maar in zakjes met andere bestelnummers belanden.
Na opnieuw een kwartier wachten komt Chike kijken.
Hij vraagt zich af waar we blijven.
Ik wijs naar de liefdesbelofte tegen de muur, en hoop dat hij een verband kan leggen met de drukte.
“Wij niggers geloven alles wat die witte marketeers ons wijs maken”, zegt hij hoofdschuddend als hij terugloopt naar de auto.
Weer tien minuten later sta ik buiten.
“In de auto opeten”, oukazet Chike, “we moeten echt voort maken. Anders missen we de safari.”
Okay, zeg ik.
Okay, zegt Rob.
We kijken naar de gloeiend hete halve kip en zoeken naar een grammatica hoe we vlees en frietjes zo netjes mogelijk in een rijdende auto kunnen op eten.
Als we de lunch tussen ons in leggen, schakelt Chike.
Helaas noopt het verkeer op de N2 hem iets te dikwijls tot abrupt remmen en manoeuvreren, en daarbij branden we geregeld onze lippen en anders steekt er wel een kippenbotje in onze wangen.
Na enkele minuten glimmen onze wangen, vingers en lippen van het kippenvet.
De lustopwekkende werking van de perinaise ontgaat ons.
We wassen onze handen door open autoramen met flesjes bronwater dat vooral over onze vingers waait, en poetsen met een servetje onze gezichten die daarvan nog meer gaan glimmen.
Om half zes stoppen we op het parkeerterrein van het ressort waar we slapen.
We ruiken naar kip; hopelijk hebben de leeuwen in het wildpark al gegeten.
Chike blijft bij de auto; hij neemt later onze spullen mee.
Als we naar de receptie lopen, horen we vanaf het parkeerterrein plots een ijselijke gil.
Onze gids, jezus Chike, hij zou toch niet door een van de Big Five...
We rennen met weifelbenen terug naar de auto.
Chike staat op enkele meters van het busje en wijst met bibberknieën naar de achterbank van de auto waarvan de zijdeur wijd open staat.
Een slang, vragen we.
Nee, schudt hij zijn hoofd.
Een ander vreesopwekkend reptiel dan?
Chike staat nog altijd trillend te wijzen naar de auto.
We lopen voorzichtig naderbij, kijken nieuwsgierig om het hoekje en deinzen met afgesnoerde keel terug als er ineens iets naar buiten springt dat na een miauw tussen de struiken verdwijnt.
Miauw?
Ja, we hoorden toch echt miauw.
In de bus zien we nog enkele katten voorovergebogen tussen opengescheurde zakjes vol kippenbotjes zitten.
“Ik heb een kattenallergie”, beeft Chike, “kunnen jullie alsjeblieft die katten weghalen. Anders kan ik morgen echt die auto niet meer in.”
Ik kijk naar Rob en hij kijkt met een spottrillinkje rond zijn lippen terug.
Chicken, zegt hij.
Absoluut chicken, antwoord ik.
En alletwee beginnen we te lachen, een lachen dat overgaat in een taal waarvan Chike hopelijk geen woord begrijpt.