Miss (Ir)responsible had een talentvolle stagaire tot haar beschikking en maakte van de gelegenheid gebruik om op bezoek te gaan bij Eric van Veluwen, de Nederlandse 'Godfather' van het biologisch koken-aan-de-top. "Biologisch is een manier van leven, waar je blij van wordt'. Een interview door Miss Phillipine Jenster.
"Ik moet er gelukkig van worden en ik moet er van kunnen leven", zegt Eric van Veluwen, chefkok van hotel Landgoed Rhederoord in De Steeg (Gelderland). Eric gebruikt deze woorden om zijn passie voor duurzaam en biologisch eten te illustreren. Philippine Jenster sprak met Eric over zijn drijfveer, ideeën en projecten over duurzaamheid.
Duurzaamheid? Wat is dat eigenlijk? Volgens Eric gaat duurzaamheid verder dan alleen het kweken, promoten en koken van en met biologische voeding, waarmee hij zo'n 10 tot 12 jaar geleden is begonnen.. Hij was zo'n beetje de eerste kok in Nederland die op culinair topniveau alles biologisch kookte. Tegenwoordig is hij iets genuanceerder: "Je kan mijn magazijn inkijken, maar voor alles dat niet biologisch is, heb ik een antwoord. Want we hebben hier gewone Cola."
Duurzaam eten is bij Eric uit smaak geboren: "waarom die meuk die je bij de groothandels koopt, in plaats van de veel lekkerder producten van de boer?". Daarna ging Eric zich steeds meer verdiepen in duurzaamheid. "Dat was voor mij onontkoombaar. Het is kiezen voor de kwaliteit van het leven, dan maar 'less money, more meaning'."
‘Biologisch zit tussen je oren.’ Voor sommige mensen is 'biologisch' een uit de hand gelopen hobby, maar voor Eric is het een leefwijze. Niet alleen in de keuken van Rhederoord wordt er duurzaam gegeten, maar ook thuis. "Als je biologisch kookt, maar thuis 'gangbaar' uit de supermarkt eet, dan word je daar niet vrolijk van," zegt Eric. " Dus gaan we thuis ook voor biologisch, daar krijg ik energie van."
Rhederoord haalt zijn producten bij leveranciers uit de buurt: kwekers, kaasmakers, jagers, molenaars. Het landgoed zelf heeft een zogenaamde 'referentietuin', de moestuin naast het terras. De aardbeien, rode kool, witte kool, spitskool, snijbiet, courgettes, sla, munt en andere kruiden worden allemaal in de keuken gebruikt.
Het is belangrijk dat duurzaam en biologisch eten je eigen keuze blijft, vindt Eric. "Het gaat erom dat je mensen bewust maakt van hun levenswijze. Uiteindelijk gaat het erom wat mensen zelf kiezen." Niet àlles hoeft in één klap duurzaam of biologisch te zijn, "je moet toch iets te biechten hebben?".Duurzamer leven is niet iets dat moet, het is iets waar je voor kiest. Je moet er ook plezier in hebben, er gelukkiger van worden, vindt Eric. "Ik zie wel eens dat mensen zo principieel bezig zijn met 'biologisch' en 'duurzaam', dat ze er door verzuurd raken. Jammer. Je kunt ook gewoon lekker gaan koken met goeie, biologische spullen. Ik lul me soms drie slagen in de rondte om dat over te brengen: dat je plezier mag hebben."
Eric houdt zich bezig met verschillende projecten, waarmee hij zijn ideeën over duurzaamheid wil verspreiden. Hij is onder andere een website aan het opzetten over de duurzaamheid van allerlei bestaande producten, van pizza tot koffie. De website zou moeten gaan fungeren als een database: restaurants zouden op de website heel gemakkelijk moeten kunnen zien hoe het met de duurzaamheid van hun producten staat. Op die manier zou een restaurant sommige 'foute' producten kunnen compenseren. Een Steakhouse bijvoorbeeld zou 'duurzamer' kunnen worden door te kiezen voor biologische groenten.
Duurzaam is meer dan alleen biologisch. Het betekent bijvoorbeeld ook: het opzetten van een netwerk tussen producent en leveranciers. Door het creëren van een vaste afzet kunnen kleine leveranciers van goede producten blijven bestaan en soms zelfs hun klantenkring uitbreiden, doordat ze meer naamsbekendheid krijgen. Bovendien worden ze gestimuleerd om wat commerciëler bezig te zijn, iets waar juist kleine, biologische producenten als kwekers en kaasmakers weinig ervaring mee hebben. "Ik zeg altijd: geef mij je beste producten, zorg maar dat ze er komen en dan neem ik vier keer per week bij je af," lacht Eric. 'More money, more meaning.'
Biologisch hoeft op korte termijn niet in alle opzichten beter te zijn, zegt Eric. Weidevogels broeden soms liever bij gangbare boeren, omdat die hun nesten minder verstoren dan het 'eeuwige geschoffel' van de bio-boer. "Maar al die rommel, pesticiden, onkruidverdelgers, gebruik je bij biologisch kweken niet. Je krijgt een beter bodemleven, betere vitaliteit." Op de lange termijn zijn de effecten duurzaam, het is de vraag wat de volgende generaties er mee doen. Eric: "Daar wil ik me voor inzetten: jongeren vertellen wat duurzaam eten nou precies inhoudt, zodat ze kritisch blijven wanneer ze zelf hun boodschappen gaan doen."
