Oké, we weten het zo langzamerhand wel. Het gaat niet goed met onze zeeën en de vissen die erin zwemmen. Maar je kunt bij de visboer toch nog gewoon een kabeljauwfiletje en een broodje paling bestellen, dus waarom zou je je nou zo druk maken?
Simpel. Er liggen namelijk keiharde cijfers op tafel. 27% van de wereld-visbestanden is overbevist of zelfs uitgeput. Sommige populaties zijn ofwel vrijwel verdwenen, of staan op het punt -dus nog dit jaar- om te verdwijnen. Hier zitten 'gewone jongens' tussen, zoals de blauwvin-tonijn of Noordzee- en Canadese kabeljauw.
Nog eens 50% is 'alleen maar' zwaar bevist, wat betekent dat ze op het randje van er-niet-meer-zijn balanceren, zoals makreel, paling, tong en geelvin-tonijn.. Met de resterende 23% gaat het redelijk, al is er ook daar vaak geen reden om te juichen. Elke zichzelf respecterende visliefhebber zou hier toch even bij stil moeten staan.
Nee, kweken is niet de oplossing. Althans: niet zoals het nu meestal gebeurt. Kweekzalm bijvoorbeeld vervuilt met zijn poep enorme gebieden in zee en maakt z'n wilde neefjes ziek. Bovendien moet (carnivore) kweekvis ook eten: wilde vis. Dus toch maar zuchtend minder vis gaan eten? Misschien is er nog een andere oplossing (en ja, nu komt het leuke stuk!). Want er zijn wel degelijk vispopulaties waar het goed mee gaat. De Noordzeeharing bijvoorbeeld, wilde zalm en kabeljauw van de Amerikaanse westkust of makreel uit Cornwall. Het geheim: duurzaam en kleinschalig vissen, zodat de populatie zich telkens weer kan herstellen en het milieu niet wordt beschadigd. Deze gebieden hebben dan ook het keurmerk van het Marine Stewartship Council gekregen, een onafhankelijk keurmerk voor duurzame visserij. Wil een visserijgebied dit keurmerk kunnen krijgen, moet het aan een aantal eisen voldoen: een gezonde vispopulatie hebben, een verantwoorde vangstmethodiek, zonder bijvangst en zonder het milieu te belasten, en 'last but not least': een sluitend en controleerbaar systeem van beheer en registratie. Dit concept slaat aan bij de vissers. In totaal zijn er nu 26 visserijgebieden met MSC-certificaat en er staan maar liefst 70 andere gebieden 'in de wacht', die bezig zijn om te voldoen aan de eisen van het MSC.

Haal nu je Viswijzer 2007/2008 tevoorschijn (of bestel 'm als de wiedeweerga op www.goedevis.nl) en tel op: een magere 6 vissen met MSC-keurmerk. Waarom? Omdat veel van de MSC-gebieden (nog) erg kleinschalig zijn en hun vis daardoor moeilijk verkrijgbaar is.
Kijk, hier komen wij om de hoek kijken. Jij en ik, in onze rol van consument. Want als we over een paar jaar weer eens volwassen zeetong willen eten in plaats van al die slippubers, dan moeten we nu echt eens aan de slag en die MSC-vis kopen. Culinair gezien geen opoffering, overigens. Want wat is er nou lekkerder en -let op, mannen!- masculinair-der dan het serveren van een complete wilde zalm uit Alaska?
De supermarkten in Nederland hebben zich vastgelegd om in 2011 alleen nog duurzaam gevangen wilde vis te verkopen. Hard nodig, als je de zwaardvisfilet, Aziatische gamba's en Noordzeeschol in de schappen ziet liggen. Het goede nieuws is, dat deze ontwikkeling waarschijnlijk veel sneller gaat: deze zomer al gaan een aantal supermarkten hun assortiment duurzame vis uitbreiden, zoals Albert Heijn, Super de Boer, Jumbo en C1000.
Maar voorlopig ga ik voor mijn duurzame vis, wilde MSC maar ook duurzaam (biologisch) gekweekt, naar mijn Fishes-winkel in Utrecht, één van de vier in Nederland (www.fishes.nl). Daar liggen 17 van de 26 MSC-gecertificeerde vissen, van haring tot zalm en zeebaars, makreel, tonijn, tong, schelvis en coquilles. Verder verkopen ze, ja echt, vegetarische kaviaar: nog lekker ook. Maar over kaviaar binnenkort meer.