Een lange rij in het centrum.
Voor een deuropening aan de Largo de Sao Domingos.
Dat stemt nieuwsgierig.
Vooral als blijkt dat achter de deuropening een soort barretje zit, nou ja, een minibarretje dan.
Achter de toog staat een man met een prachtige snor, een kale kruin en uilebril. Hij schenkt aan een stuk een dieprode kersendrank in plastic glaasjes.
Tachtig eurocent per bekertje.
Zonder of met gefermenteerde kers.
Jongeren prefereren het met 7-Up. Of vermengd met limonade.
Buiten opdrinken. Binnen is voor toogklevers geen plaats.
A Ginjinha, heet het barretje. Getuige enkele muuropschriften zit het daar al even.
Sinds 1840 om precies te zijn.
Om me heen vooral Britten.
Logisch: ik sta voor een bar.
Het barretje wordt evenwel niet gefrequenteerd door bierbuikige cockneys met tatoes of Liverpudlians in morsige singlets en korte broeken, maar door keurige mevrouwen en mijnheren die even aandachtig als voorzichtig nippen aan de plastic kleinduimpje glaasjes.
De inhoud maakt het groepje mevrouwen aan het rillen.
Eentje krijgt er zelfs kippenvel van.
Haar gids wil haar helpen.
Een soort Luís Figo op leeftijd en een grijns die keurige Britse mevrouwen doet zwijmelen.
“Niet nippen”, zegt Figo, “maar, hup, in een keer achterover. Je krijgt het er lekker warm van.”
Dus hup, daar gaat ze.
Het drankje bezorgt haar evenwel nog meer kippenvel.
Net zoals haar keurige buurvrouw mevrouw, wiens zomerjurkje na het slokje pardoes omhoog gaat waaien. En dat uitzicht maakt een glaasje ginjinha er bij voorbaat niet lekkerder op.
Ginjinha wordt gemaakt van ginja, bittere of zure kersen, ook wel morellen geheten.
Lissabon was ooit omringd door boomgaarden vol bittere kersen. Monniken besloten die te stoken met aguardente, de plaatselijke grappa. En die smaak sloeg aan bij de locale bourgousie, fadozangers en poëten.
In de Rossio, het centrum van de stad, openden dan ook steeds meer ginjinhabarretjes. Vele niet groter dan drie bij twee.
Fernando Pessoa wipte er graag naar binnen. Maar vrolijk werd hij daar niet van. Hij zoop zich dood; ginjinha is een voedingsbodem voor de saudade.
Anderen raakten aan het morellendrankje verslaafd op doktersadvies.
Ginjinha, was goed voor je longen. Heette het.
Waar het kleverige dokterdrankje naar smaakt?
“Naar ouderwetse hoestsiroop met kersensmaak”, zegt een Brit. En daar heeft hij getuige zijn gezicht geen prettige associaties bij.
Wij houden het op zoete kersen met een bittere naslok. Een soort campari op jeneverbasis. Maar dan zonder de jeneverbessen.
Al met al een prettig aperitief.
Niet zo vreemd dus dat het vooral gedurende pre-dinertijd ginjinhatijd is.
's Avonds krijgen veel ginjahabarretjes in de Rossio een andere sfeer.
Aan de Rua das Portas de Santo Antao zit een rijtje naast elkaar.
De barmannen zitten er achter tralies. Rugzaktoeristen en jongeren zitten ervoor in kringetjes op de grond. Dronkelappen bedelen om sigaretten, en hangen tegen muren of in portieken.
Gezellig.
Naast ginjinha schenken de barmannen ook aguardente. Een behoorlijk stevig goedje waarvan het alcoholpercentage kan oplopen tot tachtig procent.
Na enkele glaasjes daarvan ga je inderdaad op de grond zitten of tegen portieken hangen. Ook ginjinha gaat ervan zelfs na een tijdje lekker smaken.
De bittere smaak wel snel wegspoelen met water.
Want je wilt in de Rossio niet eindigen als Pessoa.
Geveld door een overdosis saudade.