We mogen een dagje meevaren met kreeftenvisser Jan van Westenbrugge uit Zierikzee. Nou ja, eigenlijk varen we op een klipper achter hem aan. Met een handjevol andere gasten, zegt de pr-mijnheer, maar die zullen fotograaf Rob niet in de weg lopen, nee, echt niet. En er is voldoende tijd om de kreeftenvisser uitgebreid te volgen.
Dus op naar Zierikzee, de kreeftenhoofdstad van ons land. In de haven krijgen we direct de schrik van ons leven. Op het dek en in het ruim van de klipper wemelt het van de genodigden. Relaties van een keukenboer uit Goes, horen we, en cursisten plus familie van een kookclub die de kreeftenvisdag culinair zullen bekronen. En er zijn nog twee journalisten van een nieuw kookblad, vertelt de pr-mijnheer die ons breed grijnzend opwacht met koffie en Zeeuwse bolussen.
Wij voelen ook iets opkomen.
Waar is de kreeftenvanger, probeer ik voorzichtig.
Die dobbert even later in ons kielzog met vriendin Marjon richting Oosterschelde. Als hij aankomt bij zijn kreeftenstek varen we een half rondje om hem heen om te zien hoe hij de kreeftenkorven leegt en kan Rob hem fotograferen.
Tien minuten, van afstand.
En dat kan nog een keer als Jan met zijn bootje aanmeert tegen de klipper om zijn vangst te tonen. Rob probeert zich de ellebogen en flitsende mobieltjes van veertig keuken- en kookrelaties van het lijf te houden.
Hij kijkt verhit, zijn onderlip hangt.
Mijn hemel, denk ik. Hoe moet ik die kreeftenvanger in alle rust een uur te spreken krijgen.
Daar heeft de pr-mijnheer voor gezorgd. Het kreeftenbootje blijft tegen de klipper kleven, en Jan en Marjon komen aan boord waar de stemming op weg naar hangmosselkwekerij Neeltje Jans alsmaar beter wordt, want er staat nog meer Zeeuws zilt op het programma. Zeeuwse vissoep, broodjes garnalen, broodjes paling, Zeeuwse oesters, en glaasjes wijn die steeds vaker worden ingewisseld voor cognac en schelvispekel, want op weg naar Noord-Beveland varen we een koud weerfront tegemoet.
In mijn hoofd is gelukkig een dreinend lage druk gebied verdwenen. Aan de bar in het ruim slaag ik erin Jan voor mezelf te houden. Hij vertelt hoe de Oosterscheldekreeft aan zijn bijzondere smaak komt en waarom die zich juist rondom Zierikzee zo senang voelt.
Een kwestie van genen en terroir.
Zijn vrouw heeft het ook reuze naar de zin, getuige het ritme waarmee zij glaasjes rosé en schelvispekel naar binnen giet. Maar daarvan kijkt Jan niet op. Hij praat ongestoord verder over de bruinvissen, tropische lipvissen, mediterrane bokvissen en zeehonden die hij steeds vaker in de Oosterschelde ziet. Geen goed teken, zegt hij. “Het betekent dat er in hun natuurlijke omgeving steeds minder te eten is. Dus trekken ze naar vreemde wateren, want ja, die vissen hebben honger.”
Wij eten en drinken nog wat, dobberen in de ijzige kou op een betonvlot langs hangmosselen en keren terug naar de blauwe lucht boven Zierikzee. Het geplande bezoek aan een zeekraalteler is door het getij letterlijk in het water gevallen, maar dat schijnt de keukenboerrelaties en kookcursisten niet te deren. Die zijn al in polonaise op weg naar het keukenparadijs in Goes waar in de showroom hun kookmutsen wachten.
Wij besluiten Jan en Marjon nog even bezig te houden. Voor een paar portretten op de kade. Pas dan zien we hoe dronken zij is. Haar ogen rollen door haar kassen. De schouders van Jan moeten haar staande houden.
Nou vooruit, nog een plaatje dan. Marjon, wil je nog iets naar links, ja, zo ja.
Wanneer wij in Goes aankomen, staat de kookclub al te bakken en te braden. Wij slaan beleefd enkele bordjes over; sommige cursisten zijn aan boord hun gevoel voor smaak kwijtgeraakt. De keukenboer glundert naast een speciale muurgril waarvoor een megakreeft ligt te temperaturen. Er komt weer iemand met een fles langs en Jan takelt zijn vriendin naar buiten. Net op tijd, blijkt.
Haar emoties zoeken een uitweg in een keurig verzorgd perkje Kaapse viooltjes.
Jan kijkt om zich heen en besluit haar te verstoppen in zijn MPV, en gaat weer naar binnen.
Marjon wiebelt nog een beetje met haar hoofd, haar lippen pruttelen en dan valt zij in slaap.
Morgen gaat om zes uur 's ochtends voor alletwee de wekker. Misschien dat hij een andere assistent moet bellen, maar nee, zo'n type lijkt Jan ons niet. Hij schopt zijn vriendin gewoon het bed uit.
Niet zeuren, maar werken.
Kreeftenvisser is beslist een zwaar beroep.

[kader]
Lees het verhaal over kreeftenvanger Jan van Westenbrugge in de laatste editie van het tijdschrift Man of All Seasons. Je mag zelf opmaken of we nog een keertje naar Zierikzee zijn geweest. www.manofallseasons.nl